Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 40 χρόνων από το ατύχημα του Τσέρνομπιλ, δυο λόγια σχετικά με την πυρηνική ενέργεια και τη μυθολογία που έχει δημιουργηθεί γύρω απ' αυτήν. Κατ' αρχάς στον κόσμο...

25#

Πλήρες Κείμενο:

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 40 χρόνων από το ατύχημα του Τσέρνομπιλ, δυο λόγια σχετικά με την πυρηνική ενέργεια και τη μυθολογία που έχει δημιουργηθεί γύρω απ' αυτήν. Κατ' αρχάς στον κόσμο λειτουργούν περίπου 500 πυρηνικοί αντιδραστήρες, σε πάνω από 30 χώρες. Από τις πρώτες εγκαταστάσεις, στις αρχές της δεκαετίας του 50, μέχρι σήμερα, δηλαδή στα 75 χρόνια που πέρασαν, έχουν συμβεί περί τα 100 πυρηνικά ατυχήματα, εκ των οποίων περίπου τα 30 θεωρούνται "σοβαρά". Απ' αυτά μόνο 5 ήταν τα πραγματικά σοβαρά, αυτά που είχαν σοβαρές συνέπειες για τους ανθρώπους. Το πρώτο μεγάλο ατύχημα ήταν στην Αγγλία, στο πυρηνικό κέντρο Windscale το 1957 και οφειλόταν μάλλον σε υπερβολική χρήση των εγκαταστάσεων παρά σε αμέλεια. Την ίδια χρονιά συνέβη ατύχημα στο Kystyn της Σοβιετικής Ένωσης, με άγνωστο αριθμό απωλειών. Ακολούθησε, το 1979, το Three Mile Island στις Ηνωμένες Πολιτείες, που έκανε μεγάλη εντύπωση στο αμερικανικό κοινό και δημιούργησε πολύ αρνητικό κλίμα κατά της πυρηνικής ενέργειας. Και, τέλος, είχαμε τα δύο πραγματικά σοβαρά ατυχήματα, το Τσέρνομπιλ (1986) και τη Φουκουσίμα (το 2011). Από όλα αυτά, μόνο το Τσέρνομπιλ είχε δραματικές επιπτώσεις, αρχικά περίπου 30 άμεσων θανάτων και στη συνέχεια χιλιάδες άλλους, χωρίς να μάθουμε ποτέ τον ακριβή αριθμό (συν την περιβαλλοντική καταστροφή). Αυτή είναι πολύ συνοπτικά η εικόνα και δεν μπορεί να πει κανείς ότι είναι ιδιαίτερα δυσμενής, όταν μιλάμε για μια ιστορία 75 ετών. Αν, δε, συγκρίνουμε αυτά τα στοιχεία με τις συνέπειες των κλασσικών θερμικών κέντρων, τότε η πλάστιγγα γέρνει μάλλον συντριπτικά υπέρ της πυρηνικής ενέργειας. Εντούτοις, αυτή έχει δαιμονοποιηθεί και συκοφαντηθεί επί δεκαετίες, με αποτέλεσμα να κατέχει σήμερα δευτερεύουσα θέση στην παγκόσμια παραγωγή ενέργειας. Οι λόγοι είναι πολλοί· πρώτα απ' όλα διότι η λέξη πυρηνικός σταθμός από μόνη της φοβίζει. Στο μυαλό πολλών, οτιδήποτε "πυρηνικό" φέρνει συνειρμούς με την ατομική βόμβα (τί Φουκουσίμα, τί Χιροσίμα). Δεύτερον, ο φόβος του κοινού αξιοποιήθηκε στο έπακρο από τους πάντες: πολιτικούς που επένδυσαν σ' αυτόν για ψήφους, ακτιβιστές πάσης φύσεως που ξεκίνησαν ξαπλώνοντας στις ράγες των τραίνων που μετέφεραν πυρηνικά απόβλητα και φωνάζοντας στις αντι-πυρηνικές διαδηλώσεις, (μία απ' αυτούς έφτασε να γίνει δυο δεκαετίες αργότερα υπουργός εξωτερικών της Γερμανίας), δημοσιογράφοι και συγγραφείς που αύξαναν την τηλεθέαση και το readership τους χάρη στην προπαγάνδα εναντίον του nuclear. Το αποτέλεσμα ήταν χώρες ολόκληρες, όπως η Γερμανία, να μείνουν εκτός και να εξαρτώνται εξ ολοκλήρου σήμερα από εισαγόμενες πηγές. Μία μόνο, η Γαλλία, επένδυσε μαζικά στην πυρηνική ενέργεια και στην πυρηνική τεχνολογία, με μεγάλο όφελος για τη βιομηχανία της. Και φυσικά το "λόμπυ του πετρελαίου" χρηματοδότησε άφθονα την αντιπυρηνική εκστρατεία, ειδικά κατά τη δεκαετία του 60, όταν πάρθηκαν οι σημαντικές αποφάσεις. Ο φόβος του nuclear προέρχεται βασικά από την πεποίθηση ότι κάθε διαρροή ραδιενέργειας, ακόμη και η πιο μικρή, είναι άκρως επικίνδυνη για τον άνθρωπο· πράγμα αποδεδειγμένα λάθος. Οι μικρές διαρροές, (που είναι αδύνατον να μην υπάρξουν όταν οι σύγχρονοι πυρηνικοί σταθμοί είναι τεχνολογίας πεπιεσμένου ύδατος που λειτουργούν στις 150 ατμόσφαιρες), δεν έχουν καμία σοβαρή επίπτωση στους ανθρώπους. Αλλά πάνω σ' αυτές έχει αναπτυχθεί η θεωρία του LNT - Linear Non Threshold - ότι δηλαδή οι επιπτώσεις είναι γραμμικές χωρίς κατώφλι, που είναι στη βάση των οδηγιών του "Όσο γίνεται χαμηλότερα", με αποτέλεσμα την επιβολή προδιαγραφών που έχουν κάνει απαγορευτικό το κόστος και το χρόνο κατασκευής των πυρηνικών κέντρων. Γι αυτό η πυρηνική ενέργεια έχει ουσιαστικά ηττηθεί και αντιπροσωπεύει σήμερα μόνο ένα 10% της συνολικής παραγωγής ενεργείας (και έτσι εξαρτώμεθα από τους αγωγούς και τα στενά που ελέγχουν άλλοι). Μια τελευταία λέξη για τη νέα μόδα, που ακούστηκε πρόσφατα και σε εμάς, (που ούτως ή άλλως είμαστε εντελώς έξω απ' το παιχνίδι). Πρόκειται για τους λεγόμενους "μικρούς" πυρηνικούς αντιδραστήρες, που δεν παρουσιάζουν κίνδυνο, μεταφέρονται και συναρμολογούνται εύκολα και στήνονται γρήγορα. Μια μόνο κουβέντα: πρόκειται για όνειρα θερινής νυκτός. Καλοί είναι αυτοί οι αντιδραστήρες (όταν κυκλοφορήσουν), αλλά για μια απομονωμένη κοινότητα στη Σιβηρία, ένα εργοστάσιο αλουμινίου στο βορρά του Καναδά, ή ένα μικρό νησί του Ειρηνικού. Όμως, για το βασικό φορτίο, το base load, της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης, όταν δουλεύουν στο φουλ τα αιρκοντίσον, μόνο ο παλιός, ο βαρύς, ο πρόστυχος κάνει τη δουλειά. Και τέτοιους δεν έχουμε ούτε πρόκειται ποτέ να αποκτήσουμε. 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους