Johan Cruyff (Hendrik Johannes Cruijff, 25 Απριλίου 1947 – 24 Μαρτίου 2016) ήταν Ολλανδός διεθνής ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως επιθετικός. Θεωρείται ευρέως ως ο κορυφαίος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής...

25#

Πλήρες Κείμενο:

Johan Cruyff (Hendrik Johannes Cruijff, 25 Απριλίου 1947 – 24 Μαρτίου 2016) ήταν Ολλανδός διεθνής ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως επιθετικός. Θεωρείται ευρέως ως ο κορυφαίος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών και στο ανώτατο επίπεδο στην ποδοσφαιρική ιστορία. Στις εκλογές της IFFHS για την ανάδειξη των καλύτερων ποδοσφαιριστών του 20ού αιώνα κατέλαβε τη δεύτερη θέση πίσω μόνο από τον Πελέ και ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος Επίσης, εκλέχθηκε τρίτος καλύτερος παίκτης του 20ού αιώνα και πρώτος Ευρωπαίος σε ειδική ψηφοφορία του περιοδικού France Football, ανάμεσα στους νικητές της Χρυσής Μπάλας. Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής του καριέρας έγινε προπονητής με μεγάλες επιτυχίες στο υψηλότερο επίπεδο θεωρούμενος ως ένας από τους σημαντικότερους με ιδιαίτερη επιρροή στη σύγχρονη ιστορία του αθλήματος. Το 2019 ψηφίστηκε τέταρτος καλύτερος προπονητής όλων των εποχών από το France Football με πρώτο το δάσκαλό του Ρίνους Μίχελς. Έχοντας αναδειχθεί από τις ακαδημίες του Άγιαξ έφτασε με το σύλλογο στην κορυφή του ποδοσφαιρικού στερεώματος πρωταγωνιστώντας στην ανάδειξη της πιο δημοφιλούς και επιτυχημένης μορφής του σύγχρονου ποδοσφαίρου. Η μεταγραφή του στην Μπαρτσελόνα έγινε με ποσό-ρεκόρ και οδήγησε την καταλανική ομάδα στην κατάκτηση του πρωταθλήματος μετά από 14 χρόνια. Κατέκτησε σε συλλογικό επίπεδο όλους τους εγχώριους και διεθνείς τίτλους, όπως Πρωτάθλημα και Κύπελλο Ολλανδίας, Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης, Πρωτάθλημα και Κύπελλο Ισπανίας, Ευρωπαϊκό Σούπερ Κύπελλο και Διηπειρωτικό Κύπελλο, αλλά παρά τις εντυπωσιακές εμφανίσεις στο μοναδικό Παγκόσμιο Κύπελλο που αγωνίστηκε, αυτό του 1974, ο τίτλος δεν θα επισφράγιζε την παρουσία του. Το 1998 η FIFA τον εξέλεξε στην καλύτερη ενδεκάδα του 20ού αιώνα. Αυτό που έκανε τον Κρόιφ κορυφαίο ως παίκτη δεν ήταν μόνο ο τρόπος που αγωνιζόταν, αλλά η επίγνωση του γηπέδου και η επιρροή του στην ανάπτυξη του παιχνιδιού που τον χαρακτήριζε. Δεν έπαιζε ποτέ σε σταθερή θέση, αλλά περιπλανιόταν στο γήπεδο, αναδυόμενος όπου χρειαζόταν και συχνά με καταστροφικό για τους αντιπάλους αποτέλεσμα. Η επιδεξιότητά του με την μπάλα ήταν εξίσου αξιοσημείωτη. Καινοτόμος και ιδεαλιστής, μία επαναστατική παρουσία στο άθλημα, αρχικά ως παίκτης, αργότερα ως προπονητής στους δύο μεγάλους συλλόγους που κυρίως αγωνίστηκε (Άγιαξ και Μπαρτσελόνα, με την οποία γνώρισε τις σημαντικότερες επιτυχίες συμπεριλαμβανομένου του πρώτου Κυπέλλου Πρωταθλητριών στην ιστορία του σωματείου), άφησε αξιοθαύμαστη κληρονομιά - αυτή ενός ποδοσφαιριστή που πέτυχε σχεδόν τα πάντα ασκώντας μεγάλη επιρροή στη διαμόρφωση του αθλήματος όπως το γνωρίζουμε σήμερα και με μία εθνική ομάδα που άλλαξε την τροχιά της στο παγκόσμιο ποδοσφαιρικό στερέωμα. Η άποψη ότι είναι ο άνθρωπος που «επανεφηύρε» το ποδόσφαιρο, υποστηρίζεται από πολλούς ειδικούς τόσο ώστε να χαρακτηρίζεται ως σημαντικότερη φυσιογνωμία στο χώρο του αθλήματος αμφισβητώντας το στερεότυπο ότι κανένα άτομο δεν είναι μεγαλύτερο από ένα σύλλογο. Θεωρείται από ορισμένους ως ο σημαντικότερος του αθλήματος όλων των εποχών. Ο Johan Cruijff, γεννήθηκε στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας, στη συνοικία Μπέτοντορπ (στην κυριολεξία σημαίνει τσιμεντένιο χωριό έχοντας κατασκευαστεί μεταξύ της δεκαετίας του 1920 και των αρχών του 1930 την περίοδο του Μεσοπολέμου). Η οικογένειά του ήταν χαμηλού εισοδήματος, ο πατέρας του οπωροπώλης, ενώ η μητέρα του δούλευε ως καθαρίστρια στο γήπεδο του Άγιαξ. Ο πατέρας του ήταν οπαδός της ομάδας και ο μικρός Γιόχαν είχε την πρώτη του επαφή, όταν σε ηλικία πέντε ετών πήγαν μαζί ένα καλάθι με φρούτα στους τους παίκτες καθώς το σπίτι του ήταν αρκετά κοντά στο γήπεδο. Στις αρχές του 1959 πέθανε ο πατέρας του, γεγονός που επιδείνωσε τα οικονομικά της οικογένειας. Η μητέρα του αναγκάστηκε να δουλέψει στο σύλλογο και έπαιρνε μαζί της το Γιόχαν τον οποίο ενθάρρυνε να αφοσιωθεί στο άθλημα. Η μητέρα ξεκίνησε μια σχέση με τον Χενκ Άνγκελ, επίσης εργαζόμενο στο σύλλογο. Ο Κρόιφ δημιούργησε στενό δεσμό με τον «θείο Χενκ», αναφερόμενος μερικές φορές σε αυτόν ως «δεύτερο πατέρα» του. Ο νεαρός Γιόχαν έκανε βοηθητικές δουλειές στο γήπεδο, αλλά πάντα έπαιρνε τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια μαζί ευελπιστώντας σε ευκαιρίες να παίξει με τους παίκτες της ομάδας, κάτι που τελικά συνέβαινε αρκετές φορές. Ο προπονητής της ομάδας νέων του Άγιαξ, Τζόνι βαν ντερ Βέεν, παρατήρησε πρώτος το εκκολαπτόμενο ταλέντο και το ενέταξε στις ακαδημίες του συλλόγου Σε ηλικία 13 ετών σταμάτησε το σχολείο και άρχισε να δουλεύει ως υπάλληλος μερικής απασχόλησης σε μεγάλο εμπορικό κατάστημα. Ως 15χρονος ήταν ανάμεσα στα παιδιά που μάζευαν τη μπάλα (ball boy) του τελικού του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1962 που διεξήχθη στο Άμστερνταμ ανάμεσα στην Μπενφίκα και τη Ρεάλ Μαδρίτης. Σε ηλικία 19 ετών και 135 ημερών το 1966 και συγκεκριμένα στις 7 Σεπτεμβρίου, αγωνίστηκε για πρώτη φορά με την Εθνική Ολλανδίας με αντίπαλο την Ουγγαρία σε συνάντηση που έγινε για τα προκριματικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 1968 και έληξε με 2–2 με ένα δικό του τέρμα. Στο δεύτερο όμως διεθνή αγώνα του απέναντι στην Τσεχοσλοβακία αποβλήθηκε για υπερβολική διαμαρτυρία και παρέμεινε εκτός διεθνούς δραστηριότητας για ένα χρόνο, ο πρώτος παίκτης που αποβλήθηκε στην ιστορία της εθνικής ομάδας της Ολλανδίας. Ήταν μία από τις φορές που η εκρηκτική του ιδιοσυγκρασία απείλησε να υπονομεύσει το ταλέντο του. Η εθνική Ολλανδίας την εποχή εκείνη βασίστηκε στην ομάδα του Άγιαξ και με εντυπωσιακό τρόπο επανήλθε στο διεθνές στερέωμα έχοντας να συμμετάσχει σε Παγκόσμιο Κύπελλο από το μακρινό 1938, ενώ μεταπολεμικά μεταξύ Ιουνίου 1949 και Απριλίου 1955 έπαιξε 27 αγώνες και κέρδισε μόνο τους δύο. Στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1970, Ολλανδία απέτυχε να προκριθεί με τη Βουλγαρία να παίρνει το εισιτήριο από τον όμιλο για την τελική φάση του Μεξικού. Ο Κρόιφ συμμετείχε σε δύο μόνο αγώνες (από τους έξι) της ομάδας και σημείωσε ένα γκολ. Στην προκριματική φάση για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1972 η Ολλανδία απέτυχε να προκριθεί στους τέσσερις των τελικών με το ενδιαφέρον της ομάδας να στρέφεται στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1974. Ο Φράντισεκ Φάντρονκ ήταν ο προπονητής της εθνικής στην προκριματική φάση της διοργάνωσης του 1974, η οποία είχε ιδιαίτερη σημασία για τους Ολλανδούς, καθώς επιθυμούσαν την ανάδειξη του ποδοσφαίρου τους μέσω και της εθνικής τους ομάδας. Στα προκριματικά Νορβηγία και Ισλανδία ήταν πολύ αδύναμες, με συνέπεια η πρόκριση να αποτελέσει ζήτημα των Κάτω Χωρών. Ολλανδία και Εθνική Βελγίου τερμάτισαν τον όμιλο με τέσσερις νίκες και δύο ισοπαλίες με 0–0 στα μεταξύ τους παιχνίδια. Η δεύτερη από αυτές, στο Άμστερνταμ, ήταν ο τελευταίος αγώνα του ομίλου κι έτσι απέκτησε υπόσταση τελικού. Οι Βέλγοι, που δεν είχαν δεχθεί γκολ μέχρι τότε, τα κατάφεραν μέχρι το τέλος και οι Ολλανδοί με το 0–0 και με διαφορά τερμάτων πήραν την πρόκριση για την τελική φάση. Η Ολλανδική Ομοσπονδία ανησύχησε από την κακή απόδοση της εθνικής στα μοναδικά κρίσιμα παιχνίδια στα προκριματικά και έκρινε ότι ο Φάντρονκ δεν επαρκούσε γι’ αυτό προσκάλεσε τον άνθρωπο που ξεχώρισε στον ίδιο ρόλο σε διασυλλογικό επίπεδο. Με το τέλος των προκριματικών, ο Φάντρονκ παρέμεινε bondscoach της ομάδας, αλλά ο ρόλος του «επιβλέποντος» (supervisor) ανατέθηκε στο Μίχελς. Ο τεχνικός της Μπαρτσελόνα είχε τον πρώτο λόγο σε οποιαδήποτε προπονητική απόφαση, με τον Φάντρονκ να λειτουργεί περισσότερο ως βοηθός του, έστω κι αν στα χαρτιά ήταν ο πρώτος προπονητής. Ο Κρόιφ ήταν ο πρώτος σκόρερ του ομίλου με επτά τέρματα. Παρά τα μη ενθαρρυντικά αποτελέσματα στα φιλικά, οι τρεις αλλαγές του Μίχελς στη βασική ενδεκάδα τροποποίησαν την εικόνα της με αποτέλεσμα την πρωταγωνιστική παρουσία του Κρόιφ και των Ολλανδών στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Δυτικής Γερμανίας το 1974. Σε αυτή τη διοργάνωση, η ολλανδική ομάδα έκανε μία μνημειώδη εμφάνιση του «συνολικού ποδοσφαίρου» που τους έδωσε το ψευδώνυμο Clockwork Orange (ένα όνομα που προήλθε από το μυθιστόρημα αλλά εμπνευσμένο από τις πορτοκαλί φανέλες της ομάδας και την τελειότητα των κινήσεών της). Η Ολλανδία συμμετείχε σε όμιλο με τη Σουηδία, τη Βουλγαρία και την Ουρουγουάη. Το πρώτο της παιχνίδι εναντίον των Νοτιοαμερικανών ήταν μία άνετη νίκη με 2–0 παρά το σκληρό παιχνίδι στο οποίο ήταν συνηθισμένη η ομάδα της Ουρουγουάης. Η επόμενη αποστολή ήταν με αντίπαλο τη Σουηδία, που τελείωσε χωρίς σκορ (0–0). Στο 24ο λεπτό εκείνης της συνάντησης ο Κρόιφ έκανε μία μοναδική ντρίμπλα του αντιπάλου του Γιαν Όλσον που έμεινε στην ιστορία ως Cruyff's turn : υποδυόμενος κίνηση με την μπάλα προς μία κατεύθυνση, την έσυρε πίσω από το σταθερό πόδι του κάνοντας στροφή του σώματος 180 μοιρών. Έτσι απελευθερώθηκε εύκολα από την επιτήρηση του αντιπάλου του, ο οποίος έβαλε το αριστερό του πόδι για να προσπαθήσει να σταματήσει την πάσα. Το Cruyff's turn σταδιακά καθιερώθηκε και είναι ένα από τα βασικά στοιχεία του σύγχρονου παιχνιδιού υψηλού επιπέδου, αλλά το ντεμπούτο του προκάλεσε σε εκείνους που το είδαν έκπληξη και εντυπωσιασμό. Ο Όλσον μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα The Times το 2016, είπε χαρακτηριστικά ότι εκείνη η φάση ήταν η πιο υπερήφανη στιγμή της καριέρας του. Σημειωτέον, ότι ο Κρόιφ δεν ήταν άνθρωπος που ενέκρινε τις πρακτικές «σόου». Απέναντι στη Βουλγαρία οι Ολλανδοί ήταν επιβλητικοί σημειώνοντας τέσσερα γκολ, με τον Κρόιφ να κερδίσει το πέναλτι για το πρώτο γκολ. Στη δεύτερη φάση των ομίλων, η Ολλανδία συνέτριψε την Αργεντινή, κερδίζοντας με 4–0 δίνοντας πραγματική παράσταση. Ο τερματοφύλακας της ομάδας άγγιξε τη μπάλα μία μόνο φορά και ο Κρόιφ σκόραρε δύο εξαιρετικά τέρματα (το πρώτο και το τελευταίο). Στον τρίτο αγώνα που θα καθόριζε και τις προκρίσεις, οι «Οράνιε» και η παγκόσμια πρωταθλήτρια Βραζιλία έδωσαν μεταξύ τους τη μεγάλη μάχη για την πρωτιά στον όμιλο και το εισιτήριο για τον τελικό. Η Βραζιλία του 1970, απείχε σημαντικά ποιοτικά από εκείνη που παρατάχθηκε στα γήπεδα της Δυτικής Γερμανίας τέσσερα χρόνια αργότερα. Από τα πέντε «δεκάρια» στη σύνθεση έμειναν μόνο οι Ζαϊρζίνιο και Ρομπέρτο Ριβελίνο, ο Πελέ είχε αποχωρήσει τη «σελεσάο» από το 1971, ενώ δύο χρόνια αργότερα αποχώρησαν οι Ζέρσον και Τοστάο. Η Ολλανδία θα μπορούσε να αρκεστεί σε μία ισοπαλία αλλά αυτό ήταν εντελώς έξω από τη νοοτροπία του αρχηγού (από το 1971) Κρόιφ. Με ένα δικό του γκολ και ένα του Γιόχαν Νέσκενς η Ολλανδία πέρασε δικαιωματικά στον τελικό Οι Βραζιλιάνοι εκτέθηκαν, αναγκαζόμενοι να παίξουν ένα, ως επί το πλείστον, παθητικό παιχνίδι. Η Ολλανδία ήταν μόνο η πρώτη από τις ομάδες που νίκησαν τη Βραζιλία για τα επόμενα 20 χρόνια, αλλά ήταν η μόνη που το έκανε τόσο πειστικά και που ανέδειξε τη διαφορά της με το ποδόσφαιρο που παιζόταν έως τότε Φτάνοντας στον τελευταίο της αγώνα η Ολλανδία είχε πέντε νίκες και μία ισοπαλία, τέρματα 14–1 (και αυτό το ένα που είχε δεχθεί ήταν αυτογκόλ) και είχε αποκλείσει την παγκόσμια πρωταθλήτρια Βραζιλία (που οι Ολλανδοί υπολόγιζαν περισσότερο), ενώ είχαν νικήσει και αποκλείσει και τις τρεις μεγάλες δυνάμεις του ποδοσφαίρου της Νότιας Αμερικής. Στον τελικό απέναντι στην πρωταθλήτρια Ευρώπης Δυτική Γερμανία η σέντρα και η κατοχή της μπάλας ήταν στους «Οράνιε» και μέσα σε λίγες στιγμές μετά από 16 πάσες μεταξύ οκτώ Ολλανδών παικτών, ο Κρόιφ πήρε την μπάλα περίπου στο κέντρο του γηπέδου. Μετά από δευτερόλεπτα κατοχής έκανε την επιλογή κίνησής του και ξαφνικά με εκρηκτικό τρέξιμο κινήθηκε προς την περιοχή, κυνηγημένος από τον προσωπικό του φρουρό Μπέρτι Φογκτς. Καθώς έφτασε στη όριο της γραμμής της μεγάλης περιοχής ασταμάτητος, ο Ούλι Χένες στην προσπάθεια να τον ανακόψει τελικά τον ανέτρεψε πριν καν συμπληρωθεί το πρώτο λεπτό της συνάντησης Ο Άγγλος διαιτητής Τζακ Τέιλορ επισήμανε το σημείο του πέναλτι - το πρώτο που δόθηκε σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου - που εκτέλεσε εύστοχα ο Νέσκενς. Ο πρώτος Δυτικογερμανός παίκτης που άγγιξε την μπάλα ήταν ο τερματοφύλακας του Σεπ Μάιερ. Οι Ολλανδοί φάνηκε να μην έχουν τον επιθετικό οίστρο και την ουσία που τους διέκρινε στους προηγούμενους αγώνες, η ισοφάριση των γηπεδούχων και η ανατροπή του σκορ στο πρώτο ημίχρονο ήρθε με την άμυνα αποδιοργανωμένη. Παρά τη υπεροχή τους με την κατοχή της μπάλας και στο δεύτερο ημίχρονο, η πίεση που άσκησαν ήταν αναποτελεσματική χάνοντας ουσιαστικά μία μόνο μεγάλη ευκαιρία με το Τζόνι Ρεπ μετά από ασίστ του αρχηγού (που και αυτός δεν είχε ανάλογη εμφάνιση με προηγούμενους αγώνες) και τελικά οι Δυτικογερμανοί πέτυχαν με 2–1 να είναι αυτοί οι παγκόσμιοι πρωταθλητές. Η Ολλανδία ουσιαστικά ηττήθηκε χάριν της τέχνη της. Παρά την ήττα τους, οι Ολλανδοί έδωσαν μαθήματα σύγχρονου ποδοσφαίρου - ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο στο υψηλότερο επίπεδο, που η ιστορία έδειξε την πρωτοπορία και μακροβιότητα των όσων λειτουργικά παρουσιάστηκαν εντός των αγωνιστικών χώρων. Ακόμα και στον 21ο αιώνα πολλοί Γερμανοί φίλαθλοι παραδέχονται ότι οι Ολλανδοί έπαιξε μακράν το πιο όμορφο ποδόσφαιρο μέχρι τότε Η άποψη που θέλει την εθνική ομάδα του Κρόιφ πρωταθλήτρια στη συνείδηση του κοινού έχει πολλούς υποστηρικτές. Ο Εδουάρδο Γκαλεάνο έγραψε σχετικά: «Η Ολλανδία είχε μουσική και αυτός που μετέφερε τη μελωδία, κρατώντας τόσες πολλές ταυτόχρονες νότες στο γήπεδο και σε αρμονία, ήταν ο Γιόχαν Κρόιφ. Διευθύνοντας την ορχήστρα και παίζοντας το δικό του όργανο ταυτόχρονα, ο Κρόιφ δούλεψε σκληρότερα από τον καθένα». Ο ίδιος ο Κρόιφ αντιμετώπισε, ωστόσο, την ήττα λέγοντας: «Χάσαμε το πιο σημαντικό παιχνίδι της ζωής μας, αλλά νομίζω πως αυτό μας έφερε μεγαλύτερη δόξα απ' όση θα μας έφερνε η νίκη. Διότι όλοι ήθελαν να μας δουν να κερδίζουμε κι η ήττα έφερε ακόμα μεγαλύτερη προσοχή, συμπάθεια και δέσιμο. Για τέσσερις εβδομάδες κανείς δεν μιλούσε για νίκη ή ήττα, αλλά όλοι ήθελαν να δουν το ποδόσφαιρο που παίζαμε. Δεν είναι δικαιολογία, είναι αλήθεια: το αποτέλεσμα του τελικού δεν με ενοχλεί», και πολύ αργότερα: «Νομίζω ότι ο κόσμος θυμάται περισσότερο την ομάδα μας. Ίσως ήμασταν οι πραγματικοί νικητές στο τέλος» Αυτό έδωσε το δικαίωμα σε ορισμένους επικριτές του να υποστηρίξουν την άποψη ότι το αποτέλεσμα ήταν περισσότερο από ότι έπρεπε υποβαθμισμένο στη συνείδησή του σε σχέση με τον τελικό στόχο που δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τη νίκη Και αυτή όμως η θέση των επικριτών έρχεται σε αντίθεση με την ολλανδική νοοτροπία του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου της εποχής που δεν έδινε την προτεραιότητα στο τελικό αποτέλεσμα. Υπήρξε επίσης η άποψη που υποστήριξε ότι οι Ολλανδοί ενδιαφέρονταν περισσότερο να «εξευτελίσουν» τους Δυτικογερμανούς για ιστορικούς λόγους και με βάση αυτό λειτούργησαν στον τελικό. Ο Κρόιφ ψηφίστηκε ως ο καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης και στην καλύτερη ομάδα, δημιούργησε 36 ευκαιρίες για επίτευξη τέρματος (επίδοση που παραμένει ακατάρριπτο ρεκόρ στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων), είχε 37 επιτυχημένες ντρίμπλες και έδωσε τρεις ασίστ. Ο αριθμός των ευκαιριών ήταν κατά μέσο όρο 5,1 ανά 90 λεπτά, υψηλότερος σε σύγκριση με τους Πελέ (4,7 το 1970) και Ντιέγκο Μαραντόνα (3,9 το 1986). Ο Κρόιφ και η οικογένειά του τιμήθηκαν ως ήρωες μόλις προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο του Άμστερνταμ και στη συνέχεια τους υποδέχθηκαν η βασίλισσα και ο πρωθυπουργός της χώρας, προτού αποθεωθούν από χιλιάδες οπαδούς σε καθαρά εορταστική ατμόσφαιρα στο κέντρο της πόλης. Το ολλανδικό ποδόσφαιρο με τον πιο ανανεωτικό τρόπο μπήκε στο χάρτη του αθλήματος και σε επίπεδο εθνικών ομάδων. Η μοναδική συμμετοχή του Κρόιφ στην κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση ήταν αρκετή για να συμπεριληφθεί στην καλύτερη ομάδα των Παγκοσμίων Κύπελλων το 1994 και στην ομάδα-όνειρο των διοργανώσεων το 2002, θεωρούμενος ως σήμερα ως ο κορυφαίος παίκτης που αγωνίστηκε και δεν κατέκτησε το μεγαλύτερο τρόπαιο. Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1976 η Ολλανδία απρόσμενα έχασε στον ημιτελικό από τη μετέπειτα πρωταθλήτρια Τσεχοσλοβακία με 3–1 στην παράταση μετά από ένα σκληρό αγώνα με τρεις αποβολές (δύο από τις οποίες των Ολλανδών), ενώ στο μικρό τελικό της διοργάνωσης νίκησε τη Γιουγκοσλαβία κατακτώντας την τρίτη θέση. Οι εμφανίσεις του Κρόιφ ήταν κατώτερες των προσδοκιών, η πλειοψηφία των Ολλανδών ποδοσφαιριστών μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο είχαν μεταγραφεί σε συλλόγους του εξωτερικού, η συνοχή της ομάδας ήταν περιορισμένη και έτσι ο μεγάλος εθνικός τίτλος δεν ήρθε ούτε σε αυτή τη διοργάνωση. Στην εθνική Ολλανδίας αγωνίστηκε 48 φορές, από τις οποίες τις 34 ως αρχηγός και σημείωσε 33 γκολ. Σε όσους αγώνες σκόραρε η Ολλανδία δεν έχασε. Μεταξύ 1970 και 1974 σε όσους αγώνες της εθνικής ομάδας συμμετείχε, η νίκη ήταν το αποτέλεσμα εκτός του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Το 1977 έκανε και την τελευταία εμφάνισή του με τους «Οράνιε» (συγκεκριμένα στις 26 Οκτωβρίου 1977 σε αγώνα με το Βέλγιο), χωρίς να συμμετάσχει στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978. Η προσωπική του αυτή απόφαση συζητήθηκε ιδιαίτερα την εποχή εκείνη χωρίς να δίδεται πειστική απάντηση γι'αυτήν, παρά μόνο από τον ίδιο 30 ολόκληρα χρόνια αργότερα: είχε πέσει θύμα απόπειρας απαγωγής στο σπίτι του στη Βαρκελώνη, γεγονός που επηρέασε και τις μετέπειτα χρονικά σύντομες αποφάσεις του. Αποχώρησε από το διεθνές ποδόσφαιρο μετά από συνομιλία με τον προπονητή, το οποίο ήταν χαρακτηριστικό ενός ανθρώπου που γνωστοποιούσε τα συναισθήματά του, τόσο εντός όσο και εκτός του γηπέδου. Στην αυτοβιογραφία του εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απόφαση αυτή έχοντας την πίστη ότι με την παρουσία του η κατάκτηση του παγκοσμίου τίτλου θα ήταν γεγονός, έμμεσο ίσως στοιχείο μεταγενέστερης πικρίας για τον ανεπιτυχή τελικό του Μονάχου. Ο Σέζαρ Λουίς Μενότι, προπονητής της νικήτριας εθνικής Αργεντινής στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 σε συνάντησή τους του είχε πει: «Είμαι βαθιά ευγνώμων σε σένα, με έκανες διάσημο σε όλο τον κόσμο». Ο Κρόιφ τον κοίταξε τότε, έκπληκτος και δεν κατάλαβε αρχικά. «Επειδή δεν αγωνίστηκες στο Παγκόσμιο Κύπελλο! Χάρη σε εσένα καταφέραμε να γίνουμε παγκόσμιοι πρωταθλητές», του υπενθύμισε χαμογελώντας. Ο Κρόιφ ήταν τακτικός καπνιστής από τα 14 χρόνια του μέχρι την ημέρα που υποβλήθηκε σε επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης το 1991, μετά από την οποία διέκοψε το κάπνισμα. Συμμετείχε επίσης στην εκστρατεία κατά του καπνίσματος που ανέπτυξε το Υπουργείο Υγείας της αυτόνομης κυβέρνησης της Καταλονίας. Μετά το 1996 παρέμεινε στο χώρο του αθλήματος, τόσο στην Ολλανδία, όσο και στη Βαρκελώνη. Το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ήταν αφιερωμένος στη Μπαρτσελόνα λειτουργώντας ως τεχνικός σύμβουλος των εκάστοτε διοικήσεων, όμως οι ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα του δεν επέτρεψαν σταθερότητα. Οι απόψεις του συχνά ήταν αποδεκτές αλλά όχι πάντα. Στην Ολλανδία ίδρυσε διάφορους κοινωνικούς φορείς, οι οποίοι επικεντρώνονται κυρίως στους νέους και στον αθλητισμό. Σημαντικότερο είναι το «Ιδρύμα Γιόχαν Κρόιφ» που ιδρύθηκε το 1997 και βοηθά παιδιά με αναπηρία μέσω του αθλητισμού και του Cruyff Academics International, το οποίο μέσω του ινστιτούτου, της «Ακαδημίας Γιόχαν Κρόιφ» και του «Κολεγίου Γιόχαν Κρόιφ», προσφέρει ακαδημαϊκά προγράμματα που σχετίζονται με τη διοίκηση αθλητισμού. Υπάρχουν πέντε Ινστιτούτα Κρόιφ, τρεις Ακαδημίες Κρόιφ και τέσσερα Κολέγια Κρόιφ στο Μεξικό, το Περού, την Ισπανία και την Ολλανδία, με στόχο τη συνολική εξειδίκευση του αθλήματος. Επιπλέον, παρέμεινε στο ποδόσφαιρο, μεταξύ άλλων ως αναλυτής, πρεσβευτής, σύμβουλος και αρθρογράφος. Όταν έγινε 50 ετών το 1997, σχεδόν κάθε εφημερίδα και περιοδικό στην Ολλανδία δημοσίευσε ένα ειδικό αφιέρωμα στον Κρόιφ. Προσκλήθηκε σε εκατοντάδες εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν προς τιμή του γεγονότος. Ένα έθνος που δεν είχε εκτιμήσει όσο έπρεπε το διαπρεπέστερο πολίτη του εξέφραζε την αναγνώριση που δεν έτυχε τις προηγούμενες δεκαετίες. Ολλανδοί έλεγαν ο ένας στον άλλο ανέκδοτα για την ιδιοφυΐα που είχε παραμείνει ένας συνηθισμένος άνθρωπος: ο ίδιος έτρωγε στον πάγκο σε μπαρ του Άμστερνταμ ή έκανε ποδηλασία περνώντας από το σπίτι ενός ξένου και χαιρετώντας Μελέτη της εποχής απέδειξε ότι δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι στην υφήλιο γνώριζαν τον Κρόιφ. Τα τέλη του 20ού αιώνα οι τιμές και οι βραβεύσεις ήταν συχνές όπως η ονομασία του τρόπαιου του Ολλανδικού Σούπερ Κυπέλλου σε «Γιόχαν Κρόιφ Τρόπαιο» ( Johan Cruijff Schaal), ενώ το 1999 αναδείχθηκε κορυφαίος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής του αιώνα από την IFFHS και κορυφαίος Ολλανδός αθλητής του 20ού αιώνα. Στις 10 Μαρτίου 1999 η Μπαρτσελόνα διοργάνωσε ένα αγώνα φόρο προς τιμή του. Διεξήχθη στο Καμπ Νόου ανάμεσα στην ομάδα του συλλόγου εκείνης της χρονιάς και σε ομάδα από παίκτες της Dream Team της εποχής του Κρόιφ. Σχεδόν ένα μήνα αργότερα, στις 6 Απριλίου, ο Άγιαξ με πρωτοβουλία του Κρόιφ διοργάνωσε παιχνίδι προς τιμή του στην έδρα του μπροστά σε 50.000 θεατές. Η συνάντηση έφερε αντιμέτωπες τις ομάδες του Άγιαξ των αρχών της δεκαετίας του 1970 και αυτών των τελευταίων τότε χρόνων του συλλόγου και την έδωσε την ευκαιρία στον Κρόιφ να αγωνιστεί και πάλι με τη φανέλα του Άγιαξ, καθώς συμμετείχε για αρκετά λεπτά, φορώντας το χαρακτηριστικό του νούμερο 14 Το 2000 ήταν πέμπτος (από κοινού με τον Τζορτζ Μπεστ) στην ψηφοφορία των ειδικών της FIFA και του περιοδικού της μετά τους Πελέ, Αλφρέδο Ντι Στέφανο, Ντιέγκο Μαραντόνα και Φραντς Μπεκενμπάουερ. Το 2002 σε διαδικτυακή ψηφοφορία της FIFA ψηφίστηκε στην Ομάδα Όνειρο των Παγκοσμίων Κύπελλων. Το 2003 επελέγη από την Ομοσπονδία της Ολλανδίας ως ο «χρυσός παίκτης» της χώρας για τον εορτασμό των 50 χρόνων της UEFA Το 2006 τιμήθηκε από τη Βουλή της Καταλονίας με το «Σταυρό του Αγίου Γεωργίου» (Creu de Sant Jordi)- ο πρώτος ποδοσφαιριστής- για την πολιτιστική του συμβολή, που αποτελεί την ύψιστη διάκριση. Η ταινία En un momento dado (2004), είναι αφιερωμένη στον Κρόιφ. Η σχέση του Ολλανδού με τον κόσμο της Καταλονίας ήταν ισχυρή από την εποχή που αγωνίστηκε ως παίκτης και έγινε ακόμα πιο δυνατή τα χρόνια της προπονητικής περιόδου που τον αποκαλούσαν El Salvador («Ο Σωτήρας»). Ένας ηλικιωμένος οπαδός της Μπαρτσελόνα «βουρκώνει» προσπαθώντας να θυμηθεί τα κατορθώματα του αγαπημένου του ποδοσφαιρικού ήρωα. «Ακόμη και σήμερα δεν έχουμε καταφέρει να τον ευχαριστήσουμε στο βαθμό που του αξίζει για όσα πρόσφερε στην Καταλονία. Μας έκανε ξανά υπερήφανους. Ήταν ο σωτήρας μας...». Οι συνολικές αξίες του Κρόιφ τόσο στο ποδόσφαιρο όσο και στη ζωή φαίνονται από τους «14 κανόνες» του, οι οποίοι εμφανίζονται σε κάθε ένα από τα 200 γήπεδα που έχουν δημιουργηθεί σε όλο τον κόσμο. Θέματα όπως ο σεβασμός, η ομαδική εργασία, η δημιουργικότητα και η πρωτοβουλία χρησιμεύουν ως οδηγός για να ενημερώσουν τα παιδιά για την ευθύνη τους. Είναι χρήσιμοι για να τους ακολουθήσουν οι παίκτες, αλλά προσφέρει επίσης καθοδήγηση για αξίες στη ζωή καθώς μπορούν να εφαρμοστούν τόσο στις προσωπικές, όσο και στις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Αυτοί οι 14 κανόνες είναι πολύ πιο σημαντικοί από το απλό ποδόσφαιρο, καθώς βοηθούν να ζήσει κανείς με ήθος με τους άλλους, ενώ εξακολουθούν να αναζητούν την επιτυχία. Στην αυτοβιογραφία του έγραψε ότι μπορούσε μόνο «να σκεφτεί να είναι στην κορυφή» και ότι «δεν ήταν ικανός να κάνει κάτι σε χαμηλό επίπεδο». Ο Γιόχαν Κρόιφ έφυγε από τη ζωή στις 24 Μαρτίου 2016 στη Βαρκελώνη σε ηλικία 68 ετών, από καρκίνο του πνεύμονα. Το πρόβλημα υγείας του δημοσιοποιήθηκε πέντε μήνες νωρίτερα αλλά ήταν γνωστό στον ίδιο για 18 μήνες. Αποτεφρώθηκε εντός 24 ωρών. Ο Φραντς Μπεκενμπάουερ τον αποχαιρέτησε χαρακτηρίζοντάς τον ως τον κορυφαίο ποδοσφαιριστή που έβγαλε ποτέ η Ευρώπη, διαχρονική εκτίμηση που είναι ευρέως αποδεκτή στην ποδοσφαιρική κοινότητα Ο Μισέλ Πλατινί τον χαρακτήρισε ως τον κορυφαίο όλων των εποχών. Η L'Équipe κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο τη φωτογραφία του και τον τίτλο «Ήταν το ποδόσφαιρο». Επτά μήνες μετά, κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του με τίτλο «Johan Cruyff : My turn», η οποία μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Ήταν παντρεμένος από τις 2 Δεκεμβρίου του 1968 με τη Ντάνι Κόστερ με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά: τη Σαντάλ, τη Σουσίλα και τον Γιόρντι, ο οποίος έγινε κι αυτός ποδοσφαιριστής και αγωνίστηκε, μεταξύ άλλων, στην Μπαρτσελόνα και στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. * Τίτλοι ___ Τίτλοι ως ποδοσφαιριστής Άγιαξ Πρωτάθλημα Ολλανδίας ( 8 ) 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1982, 1983 Κύπελλο Ολλανδίας (5) 1967, 1970, 1971, 1972, 1983 Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης (3) 1971, 1972, 1973 Ευρωπαϊκό Σούπερ Κύπελλο (2) 1972, 1973 Διηπειρωτικό Κύπελλο 1972 Μπαρτσελόνα Πρωτάθλημα Ισπανίας 1974 Κύπελλο Ισπανίας 1978 Φέγενορντ Πρωτάθλημα Ολλανδίας 1984 Κύπελλο Ολλανδίας 1984 ______Τίτλοι ως προπονητής Άγιαξ Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης 1987 Μπαρτσελόνα Πρωτάθλημα Ισπανίας (4) 1991, 1992, 1993, 1994 Κύπελλο Ισπανίας 1990 Σούπερ Κύπελλο Ισπανίας (3) 1991, 1992, 1994 Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης 1989 Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης 1992 * * Ατομικές διακρίσεις ________ Ποδοσφαιριστής Χρυσή Μπάλα (Ballon d'Or) (3) : 1971, 1973, 1974 Τρίτη θέση : 1975 Ολλανδός ποδοσφαιριστής της χρονιάς (5) : 1967, 1968, 1969, 1971, 1984 Ολλανδός αθλητής της χρονιάς (2) : 1973, 1974 Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Ολλανδίας (2) : 1967, 1972 Πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Ολλανδίας (5) : 1967, 1968, 1970, 1971, 1972 Πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Πρωταθλητριών : 1972 Παγκόσμιο Κύπελλο Καλύτερος παίκτης (Χρυσή Μπάλα) : 1974 Βραβείο Don Balon (καλύτερος ξένος ποδοσφαιριστής του ισπανικού πρωταθλήματος) (2) : 1977, 1978 Βορειοαμερικανική ποδοσφαιρική ένωση (NASL) πολυτιμότερος παίκτης του πρωταθλήματος : 1979 FIFA Καλύτερη ομάδα Παγκοσμίου Κυπέλλου : 1974 FIFA Καλύτερη ομάδα Παγκοσμίων Κυπέλλων : 1994 FIFA Ομάδα όνειρο των Παγκοσμίων Κυπέλλων : 2002 FIFA 100 Παγκόσμια Ομάδα του 20ού αιώνα : 1998 IFFHS : Παγκόσμια Ομάδα του 20ού αιώνα World Soccer περιοδικό : Οι καλύτεροι ΧΙ όλων των εποχών : 2013 World Soccer περιοδικό : Οι μεγαλύτεροι παίκτες του 20ού αιώνα : 3η θέση IFFHS Παγκόσμια Ομάδα - Όνειρο Όλων των Εποχών : 2021 France Football Παίκτης του αιώνα : 3η θέση IFFHS Ευρωπαίος παίκτης του 20ού αιώνα : 1η θέση IFFHS Παίκτης του αιώνα : 2η θέση IFFHS θρύλοι Προεδρικό Βραβείο της ΟΥΕΦΑ (UEFA Presidential Award) Καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών της εφημερίδας Estado de São Paulo: 2013 Laureus World Sports Award : 2006 Laureus Spirit of Sport Award : 2016 ________________ Προπονητής World Soccer περιοδικό : Προπονητής της Χρονιάς 1987 Βραβείο Don Balon για τον προπονητή της χρονιάς (2) : 1991, 1992 Onze d'Or για τον προπονητή της χρονιάς (2) : 1992, 1994 France Football : 4ος καλύτερος προπονητής όλων των εποχών 2019 Τιμές Τάγμα Αξίας της FIFA (γαλλικά: Ordre du mérite de la FIFA) : 2010 Ιππότης του Τάγματος της Οράγγης-Νάσσαου (ολλανδικά: Ridder Orde van Oranje-Nassau) : 1974 Αξιωματικός του Τάγματος της Οράγγης-Νάσσαου (ολλανδικά: Officier Orde van Oranje-Nassau) : 2002 Χρυσό Μετάλλιο Βασιλικού Τάγματος Αθλητικής Αξίας (ισπανικά: Medalla de Oro del Mérito Deportivo de España) : 2016 #JohanCruyff 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους