Με αφορμή το πρόσφατο άρθρο του Tasos Theofilou Θεοφίλου και τη συζήτηση που άνοιξε στο Inside Story, θεωρώ ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσει ένας πιο ώριμος και ειλικρινής δημόσιος διάλογος...

25#

Πλήρες Κείμενο:

Με αφορμή το πρόσφατο άρθρο του Tasos Theofilou Θεοφίλου και τη συζήτηση που άνοιξε στο Inside Story, θεωρώ ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσει ένας πιο ώριμος και ειλικρινής δημόσιος διάλογος για τη δικαιοσύνη στην Ελλάδα. Γιατί η εικόνα που προκύπτει — τόσο από εμπειρικές παρατηρήσεις όσο και από δημοσιογραφικές καταγραφές της καθημερινότητας των δικαστηρίων — είναι πιο σύνθετη από τα εύκολα σχήματα. Το δικαστικό σύστημα: – λειτουργεί με καθυστερήσεις και θεσμικές δυσλειτουργίες – επηρεάζεται από επαγγελματική κουλτούρα και άτυπες πρακτικές – ενσωματώνει προκαταλήψεις που συχνά δεν δηλώνονται αλλά επηρεάζουν κρίσεις Παράλληλα, υπάρχουν στοιχεία που περιπλέκουν τον δημόσιο λόγο: Στο οικογενειακό δίκαιο – Πάνω από το 90% των παιδιών καταλήγει στη μητέρα Στο ποινικό σύστημα – Περίπου το 90% των κρατουμένων είναι άνδρες Στο ίδιο το δικαστικό σώμα – Οι γυναίκες αποτελούν πλέον πολύ υψηλό ποσοστό, σε ορισμένες περιπτώσεις και πλειοψηφία Τα δεδομένα αυτά δεν αναιρούν τις ανισότητες. Αλλά δείχνουν ξεκάθαρα ότι η πραγματικότητα δεν μπορεί να περιγραφεί μονοδιάστατα. Και εδώ έρχεται — κατά τη γνώμη μου — ένα κρίσιμο σημείο που αναδεικνύεται έμμεσα και μέσα από τέτοιες καταγραφές: Το πρόβλημα δεν είναι μόνο θεσμικό. Είναι και ζήτημα απόστασης. Απόστασης ανάμεσα: – στη δικαιοσύνη και την κοινωνία – στους δικαστικούς λειτουργούς και την καθημερινή ζωή των πολιτών Αν θέλουμε πραγματικά μια πιο δίκαιη δικαιοσύνη, τότε πρέπει να ανοίξει μια δύσκολη αλλά αναγκαία συζήτηση: Οι δικαστές και οι εισαγγελείς οφείλουν να έρθουν πιο κοντά στην κοινωνική πραγματικότητα. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; – Να γνωρίζουν τις πραγματικές συνθήκες μέσα στις φυλακές, όχι μόνο μέσα από δικογραφίες αλλά με φυσική παρουσία και επαφή – Να έχουν επαφή με την καθημερινότητα των πολιτών, με την οικονομική πίεση, την εργασία, την ανεργία – Να κινούνται μέσα στην κοινωνία, να βλέπουν πώς ζει ο κόσμος — από τις λαϊκές αγορές μέχρι τις δημόσιες υπηρεσίες Γιατί η δικαιοσύνη δεν είναι αφηρημένη έννοια. Κρίνει πραγματικές ζωές. Τα χρόνια που επιδικάζονται δεν πρόκειται για στραγάλια. Οφείλει κάποιος να έχει διαύγεια, αξιοπρέπεια, σεβασμό και ήθος για να κρίνει τις ζωές τών άλλων. Και όταν υπάρχει μια — έστω και ακούσια — ελιτίστικη στάση ή αποστασιοποίηση, τότε από την μια αυξάνεται ο κίνδυνος να χαθεί η αίσθηση του μέτρου ενώ παράλληλα ενισχύονται στερεότυπα και αυτοματισμοί Η ουσία λοιπόν δεν είναι να καταλήξουμε σε ταμπέλες όπως «πατριαρχική» ή «μη πατριαρχική» δικαιοσύνη. Η ουσία είναι: Πώς διαμορφώνονται οι αποφάσεις μέσα σε ένα σύστημα που επηρεάζεται από ανθρώπινους παράγοντες Γιατί το στοίχημα είναι πώς μπορούμε να το φέρουμε πιο κοντά στην κοινωνία που καλείται να υπηρετήσει Αν δεν γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, τότε καμία μεταρρύθμιση — όσο σωστή κι αν είναι — δεν θα αρκεί. Η δικαιοσύνη για να είναι δίκαιη, πρέπει πρώτα να είναι ζωντανά συνδεδεμένη με την κοινωνία. 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους