1986: Στόικο, Βλάντο και το θαύμα της Ζαντάρ Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, 5.30 το απόγευμα ώρα Ελλάδας, το κρατικό κανάλι της Κροατίας δείχνει σε επανάληψη έναν αγώνα μπάσκετ που έλαβε...

25#

Πλήρες Κείμενο:

1986: Στόικο, Βλάντο και το θαύμα της Ζαντάρ Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, 5.30 το απόγευμα ώρα Ελλάδας, το κρατικό κανάλι της Κροατίας δείχνει σε επανάληψη έναν αγώνα μπάσκετ που έλαβε χώρα πριν από 40 χρόνια και όχι μόνο σημάδεψε το μπάσκετ της χώρας αλλά αποτελεί και μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις του. Στις 26 Απριλίου του 1986, η Ζαντάρ του Βλάντο Τζούροβιτς νικάει στον τρίτο τελικό την Τσιμπόνα του Ντράζεν Πέτροβιτς στο Ζάγκρεμπ με 111-110 μετά από τρεις παρατάσεις και κερδίζει το πρωτάθλημα Γιουγκοσλαβίας. Ένας από τους σπουδαιότερους τελικούς όλων των εποχών στην ιστορία του αθλήματος. Για να καταλάβουμε το μέγεθος του κατορθώματος της Ζαντάρ, πρέπει να θυμηθούμε τι ήταν η Τσιμπόνα του Ντράζεν. Η ομάδα της πρωτεύουσας της Κροατίας, με εγκέφαλο τον Μίρκο Νόβοσελ, πιστό βοηθό του τον Ζέλικο Παβλίσεβιτς και άφθονη οικονομική ενίσχυση από το πολιτικό κατεστημένο του Ζάγκρεμπ που ήθελε να δημιουργήσει μια 'αυθεντικά' κροατική ομάδα στο μπάσκετ (σε αντίθεση με τις ομάδες της Δαλματίας που είχαν την δική τους τοπική ταυτότητα), προερχόταν από μια μυθική διετία. Έχοντας κατακτήσει το πρωτάθλημα το 1984, εκείνο το καλοκαίρι απέσπασε την υπογραφή του Ντράζεν Πέτροβιτς και με αυτόν εκτοξεύτηκε. Το 1985 κατέκτησε το τριπλ κράουν, κερδίζοντας το πρώτο της κύπελλο πρωταθλητριών στην Αθήνα με την Ρεάλ. Την επόμενη σεζόν ο Νόβοσελ έκανε βήμα πίσω αφήνοντας στην θέση του τύποις πρώτου προπονητή στον Παβλίσεβιτς, και παρά την αποχώρηση του έμπειρου σέντερ Άντρο Κνέγκο στην Ιταλία, η Τσιμπόνα συνέχισε στους ίδιους ρυθμούς, κατακτώντας το 1986 άλλο ένα κύπελλο Γιουγκοσλαβίας και το δεύτερό της πρωταθλητριών στην Βουδαπέστη απέναντι στην Ζαλγκίρις του Σαμπόνις. Η Τσιμπόνα έφτανε έτσι στους τελικούς του πρωταθλήματος του 1986 ως το απόλυτο φαβορί. Η ομάδα του Παβλίσεβιτς είχε ξεκινήσει στο πρωτάθλημα με 20/20 νίκες πριν χάσει στην προτελευταία αγωνιστική από την Σιμπένκα. Ο Ντράζεν σκόραρε 43 πόντους κατά μέσο όρο και έκανε το ρεκόρ καριέρας του με 112 πόντους (!) το οποίο είχε μάλλον πικρή γεύση (επιτεύχθηκε επί τις Ολίμπια Λουμπλιάνα που είχε κατεβάσει εφήβους). Η αλήθεια είναι ότι στα πλέι οφ η Τσιμπόνα έβγαλε σημάδια κορεσμού, καθώς είχε χρειαστεί τρίτα ματς για να αποκλείσει Ερυθρό Αστέρα και Παρτιζάν. Ήταν όμως η ξεκάθαρα καλύτερη ομάδα, παίζοντας σούπερ επιθετικό μπάσκετ σκοράροντας 117 πόντους μέσο όρο στα έξι ματς πλέι οφ μέχρι τους τελικούς. Και το κυριότερο: αν κέρδιζε το πρωτάθλημα, θα ολοκλήρωνε ένα μυθικό 6/6 κατακτήσεις τίτλων και δυο τριπλ κράουν σε ισάριθμες σεζόν. Η ομάδα του Ντράζεν και μαζί τους Τσβετίτσιανιν, Ούσιτς, Τσούτουρα, Νάκιτς και τον Αράποβιτς να καλύπτει τον ρόλο του Κνέγκο στο σέντερ είχε ραντεβού με την ιστορία. Στην αντίπερα όχθη η Ζαντάρ έμοιαζε ακόμα με μια μεγάλη οικογένεια, χωρίς τον Τσόσιτς και τον Τζέρτζια πια όμως με έναν κορμό παικτών που βγήκαν μέσα από την πόλη και έπαιζαν χρόνια μαζί. Ξεχώριζε ο 22χρονος πύργος Στόγιαν Βράνκοβιτς, ένας άγουρος αλλά πολλά υποσχόμενος σέντερ. Ηγέτης ήταν ο σκόρερ γκαρντ Πέταρ Πόποβιτς, του οποίου ο 16χρονος ανιψιός Άριαν Κόμαζετς ήταν στο ρόστερ ως έφηβος. Προπονητής όμως ήταν ένας 'ξένος', ο Σέρβος Βλάντο Τζούροβιτς, ο οποίος συνέχιζε την τουρνέ του στην Δαλματία μετακομίζοντας στο Ζαντάρ από το Σίμπενικ, όπου το 1983 με παίκτη τον Πέτροβιτς είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα Γιουγκοσλαβίας που την επόμενη ημέρα η ομοσπονδία είχε αφαιρέσει για να δώσει στην Μπόσνα Σαράγεβο. Ο Τζούροβιτς είχε δεχτεί την θέση στην Ζαντάρ για 10 χιλιάδες γερμανικά μάρκα και διαμονή σε ένα από τα ξενοδοχεία της τουριστικής πόλης. Κάπου στο συμβόλαιό του υπήρχε και ένα πριμ 100 χιλιάδων μάρκων για την κατάκτηση του τίτλου. Στον πρώτο τελικό η Τσιμπόνα επιβεβαίωσε τον τίτλο του φαβορί κερδίζοντας εύκολα. Στον δεύτερο τελικό στο Ζαντάρ όμως ο Πέτροβιτς δεν αγωνίστηκε λόγω κάποιου τραυματισμού - ακόμα και σήμερα λέγεται ότι ο Ντράζεν και η Τσιμπόνα προτίμησαν να κατακτήσουν τον τίτλο στο τρίτο ματς στο Ζάγκρεμπ για να το γιορτάσουν παρουσία των οπαδών τους. Δύσκολο να το πιστέψει κανείς, όμως όπως και να έχει, ο τίτλος θα κρινόταν στην έδρα της Τσιμπόνα. Αυτό που ακολούθησε ήταν ένας από τους σπουδαιότερους αγώνες στην ιστορία του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Μέσα σε μια κολασμένη ατμόσφαιρα από 10 χιλιάδες κόσμου, οι δυο ομάδες έπαιξαν ένα επικό shootout. Η Τσιμπόνα είχε το προβάδισμα στο μεγαλύτερο μέρος όμως δεν μπορούσε να ξεφύγει, με την Ζαντάρ να κρατιέται χάρη στον Πετράνοβιτς (τελείωσε με 26 πόντους) και τον Στόγιαν (19 πόντοι, 22 ριμπάουντ!). Ο αγώνας γύρισε χάρη στο έμπειρο Πόποβιτς, ο οποίος είχε μείνει άποντος στο πρώτο ημίχρονο, όμως στα υπόλοιπα 30 αγωνιστικά λεπτά (δεύτερο ημίχρονο και δυο παρατάσεις) σκόραρε 35 πόντους με 6 τρίποντα! Το ματς πήγε σε δυο παρατάσεις (85-85, 96-96) και τελικά η Ζαντάρ πανηγύρισε με το χορταστικό 111-110, καθώς ο Ντράζεν είχε αποχωρήσει στην πρώτη παράταση με 5 φάουλ. Ο μεγάλος Κροάτης τελείωσε τον αγώνα με 39 πόντους, ο Τσβετίτσιανιν προσπάθησε να τον αναπληρώσει προσθέτοντας 37, όμως δεν ήταν αρκετοί. Ο τίτλος της Ζαντάρ άλλαξε ζωές και καριέρες με τρόπους που απηχούν ακόμα. Ήταν ένα τεράστιο σοκ για την Τσιμπόνα, η οποία όχι μόνο έχανε την ευκαιρία να κατακτήσει τρίτο συνεχόμενο πρωτάθλημα και δεύτερο συνεχόμενο τριπλ κράουν, αλλά είχε την ατυχία να πέφτει πάνω στην αλλαγή των κανόνων της ΦΙΜΠΑ που πια δεν επέτρεπε την αυτόματη συμμετοχή του πρωταθλητή Ευρώπης στο επόμενο κύπελλο πρωταθλητριών. 'Υποβιβαζόταν' έτσι στο κυπελλούχων της επόμενης σεζόν, το οποίο φυσικά κατέκτησε πανεύκολα και αήττητη, όπως αήττητη έβγαλε και την κανονική περίοδο του πρωταθλήματος με ρεκόρ 22-0 και τον Ντράζεν ξανά σε δαιμονιώδη φόρμα. Στα ημιτελικά των πλέι οφ του 1987 όμως έπαθε ξανά κάζο στο Ζάγκρεμπ από τον Ερυθρό Αστέρα που προπονούσε, ναι, ο Βλάντο Τζούροβιτς! Με δυο νίκες στο Ζάγκρεμπ, το 1986 με την Ζαντάρ και το 1987 με τον Αστέρα, ο αγαπημένος μας Βλάντο κόστισε στην Τσιμπόνα ίσως τρία συνεχόμενα τριπλ κράουν, κάτι που αν είχε καταφέρει μπορεί να ήταν αυτή στην μνήμη μας αντί για την Γιουγκοπλάστικα ως η ομάδα-ορόσημο του γιουγκοσλαβικού και ευρωπαϊκού μπάσκετ. Ο Τζούροβιτς κατακτούσε με την Ζαντάρ αυτό που του είχε στερήσει η ομοσπονδία με την Σιμπένκα (αστειευόταν για χρόνια ότι δεν είχε κοιμηθεί εκείνο το βράδυ φοβούμενος μην ερχόταν ξανά τηλέφωνο από την ομοσπονδία όπως το 1983), ενώ αντίθετα ο Ντράζεν ζούσε τρία χρόνια μετά μια νέα απογοήτευση εντός έδρας. Μοιάζει περίεργο, όμως ο μυθικός Κροάτης κατέκτησε μόλις ένα πρωτάθλημα στην καριέρα του, αυτό του 1985. Για την Ζαντάρ αυτό ήταν το πρωτάθλημα της ενηλικίωσης, ο έκτος τίτλος στην ιστορία της πόλης αλλά ο πρώτος χωρίς κάποιον από τους πατριάρχες Τσόσιτς και Τζέρτζια. Ο Στόγιαν κατακτούσε το πρώτο από τα τρία του εθνικά πρωταθλήματα σε τρεις διαφορετικές χώρες (ακολούθησε το 1990 με τον Άρη και το 2000 με την Τιμσίστεμ Μπολόνια). Ο αρχηγός της ομάδας Πετράνοβιτς ανταμείφθηκε για την σεζόν όλης της ομάδας με μια θέση στην δωδεκάδα της Γιουγκοσλαβίας για το Μουντομπάσκετ της Ισπανίας. Και ο πιτσιρικάς Κόμαζετς έπαιρνε μια γεύση μεγαλείου καθώς ο ίδιος προετοιμαζόταν να αναδειχθεί ως το επόμενο μεγάλο ταλέντο της Αδριατικής, ο νέος Ντράζεν. Εκείνος ο τελικός Τσιμπόνα-Ζάνταρ είχε όμως και πολύ Παναθηναϊκό! Με Στόγιαν και Άριαν στην Ζαντάρ και έξι χρόνια μετά συμπαίκτες στο τριφύλλι, όπου παραλίγο να ερχόταν και ο Ντράζεν αν δεν τον προλάβαινε ο θάνατος. Και στην μάχη των πάγκων Τζούροβιτς εναντίον Παβλίσεβιτς, δυο προπονητές που πέντε χρόνια μετά, το καλοκαίρι του 1991, μονομάχησαν για την θέση του προπονητή του τριφυλλιού. Με τον Παύλο Γιαννακόπουλο να παρακαλεί τον Τζούροβιτς που όμως έκανε το μεγαλύτερο λάθος της ζωής του, ενδίδοντας στα δάκρυα των ανθρώπων του Πανιωνίου, και τελικά τον Παναθηναϊκό να στρέφεται στον Παβλίσεβιτς που μόλις είχε κατακτήσει αυτό που είχε χάσει το 1986, το τριπλ κράουν με την Ποπ 84. Έστω και εμμέσως, εκείνος ο τρομερός τελικός Τσιμπόνα-Ζαντάρ συνέχισε να επηρεάζει τις μοίρες ομάδων και πρωταγωνιστών, μια από τις μεγαλύτερες εκτός έδρας κατακτήσεις πρωταθλήματος στην ιστορία του ευρωπαϊκού μπάσκετ, εφάμιλλη του τίτλου της Καζέρτα στο Μιλάνο το 1991 και φυσικά του Παναθηναϊκού στο ΣΕΦ το 1999, με παρόντα (ως ηττημένο) τον Κόμαζετς και ως νικητή έναν παίκτη που επίσης είχε ξεκινήσει την καριέρα του από την Ζαντάρ μετά από παρότρυνση του Τζούροβιτς, τον Ντέγιαν Μποντιρόγκα. Το 111-110 του Ζάγκρεμπ εξακολουθεί να φωτίζει τον ουρανό ακόμα και σήμερα, 40 χρόνια μετά. 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους