Η σταθερότητα ως αφήγημα και η πραγματικότητα ως κατηγορητήριο Με αφορμή την δήλωση του κ. Αλέξη Τσίπρα στο Φόρουμ των Δελφών, μια αποτίμηση γεγονότων και των μετρήσιμων συνεπειών τους, που...

25#

Πλήρες Κείμενο:

Η σταθερότητα ως αφήγημα και η πραγματικότητα ως κατηγορητήριο Με αφορμή την δήλωση του κ. Αλέξη Τσίπρα στο Φόρουμ των Δελφών, μια αποτίμηση γεγονότων και των μετρήσιμων συνεπειών τους, που διαψεύδουν το αφήγημα της «σταθερότητας». Η «σταθερότητα» είναι μια λέξη που ακούγεται όμορφα, ιδίως όταν έχει προηγηθεί αστάθεια. Όταν όμως εξαγγέλλεται από πρόσωπα που την έχουν διαψεύσει στην πράξη, παύει να είναι υπόσχεση και γίνεται ερώτημα. Με αφορμή την δήλωση του κ. Αλέξη Τσίπρα στο Φόρουμ των Δελφών περί «επιστροφής στην σταθερότητα», αξίζει να δούμε τι πραγματικά συνέβη κατά την διάρκεια της δικής του διακυβέρνησης. Διότι στην πολιτική οι δηλώσεις δεν κρίνονται από την χροιά τους, αλλά από τα δεδομένα που τις συνοδεύουν. Και τα δεδομένα υπάρχουν – και είναι μη αμφισβητήσιμα. Οικονομία: η σταθερότητα της αβεβαιότητας Το 2015 καταγράφηκε ως σημείο καμπής, όχι θεωρητικά, αλλά με μετρήσιμα μεγέθη και δείκτες: • Ύφεση: Μετά από οριακή ανάκαμψη, το ΑΕΠ επανήλθε σε αρνητικό έδαφος (2014: ~€179 δισ. vs 2015: ~€176 δισ.). Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. • Ανεργία: Παρέμεινε σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα (24,9% το 2015), ακυρώνοντας την πτωτική τάση του 2014. Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. • Τραπεζικό σύστημα: Επιβολή Capital Controls (Ιούνιος 2015), με όριο αναλήψεων €60/ημέρα – πρωτοφανές για χώρα της Ευρωζώνης. • Κόστος κρίσης: Εκτιμήσεις θεσμών και αναλυτών τοποθετούν την συνολική επιβάρυνση της περιόδου 2015 σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ – έως και €86 δισ. σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Πηγές: https://www.esm.europa.eu/interviews/regling-greece-cost-crisis, Τράπεζα της Ελλάδος. Η κατάσταση εκείνης της περιόδου αποτυπώθηκε με εκροές καταθέσεων περίπου €40 δισ., αβεβαιότητα, και περαιτέρω πάγωμα της οικονομικής δραστηριότητας. Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος. Δημοψήφισμα 2015: η ρήξη εμπιστοσύνης και η κατάλυση της Λαϊκής Κυριαρχίας Το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 κατέγραψε 61,3% ΟΧΙ στην πρόταση των δανειστών. Πηγή: ΥΠ.ΕΣ. Όμως ο κ. Τσίπρας και η κυβέρνηση του, το μετέτρεψαν σε ΝΑΙ! Λίγες ημέρες αργότερα είχαμε την υπογραφή του 3ου προγράμματος προσαρμογής (Αύγουστος 2015), με όρους αυστηρότερους από εκείνους που απορρίφθηκαν. Πηγές: Eurogroup, Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εδώ δεν πρόκειται για απλή μεταβολή πολιτικής, αλλά για πλήρη αναντιστοιχία μεταξύ λαϊκής εντολής και κυβερνητικής πράξης. Πρόκειται για θεσμική εκτροπή, η οποία αναιρεί ευθέως την εκπεφρασμένη λαϊκή βούληση και, στην ουσία, συνιστά κατάλυση της Λαϊκής Κυριαρχίας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 1 του Συντάγματος. Η διάκριση μεταξύ πολιτικής επιλογής και θεσμικών ορίων δεν είναι θεωρητική· είναι το σημείο όπου η Δημοκρατία είτε επιβεβαιώνεται, είτε ακυρώνεται στην πράξη. Υπερταμείο: η σταθερότητα στην υποταγή Με τον Ν. 4389/2016 ιδρύθηκε η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ), με τα παρακάτω βασικά χαρακτηριστικά: • Διάρκεια: έως 99 έτη. • Σκοπός: διαχείριση δημοσίας περιουσίας και αποκρατικοποιήσεων. • Εποπτεία: ενσωματωμένοι μηχανισμοί ελέγχου με συμμετοχή των θεσμών (ESM, Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Επισημαίνω ό,τι, εν προκειμένω, δεν πρόκειται απλώς για διαχείριση περιουσίας. Πρόκειται για μακροχρόνια δέσμευση εθνικών στρατηγικών πόρων, ΔΕΚΟ, δομών και υποδομών, υπό καθεστώς επιτήρησης ξένων. Αυτό που τότε παρουσιάστηκε ως σταθερότητα, στην πράξη μεταφράζεται σε μακροχρόνια και σταθερή υποταγή σε εξωτερικά κελεύσματα και συμφέροντα. Ιδιωτικοποιήσεις: η εκχώρηση στρατηγικών υποδομών Η περίοδος 2015–2019 δεν χαρακτηρίστηκε μόνον από δημοσιονομική πίεση. Χαρακτηρίστηκε και από βαθιές μεταβολές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς στρατηγικών τομέων της οικονομίας, μέσω αποκρατικοποιήσεων και παραχωρήσεων μεγάλης σημασίας. Οι αποκρατικοποιήσεις, πωλήσεις ή παραχωρήσεις που πραγματοποιήθηκαν ή δρομολογήθηκαν τότε από το ΤΑΙΠΕΔ περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις εξής: 14 Περιφερειακά Αεροδρόμια, Λιμάνι Θεσσαλονίκης, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, Αεροδρόμιο «Ελληνικό», Αστέρας Βουλιαγμένης, ΟΔΙΕ / Ιπποδρομίες, Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» κ.ά. Εν προκειμένω, δεν πρόκειται για τεχνικές πράξεις χωρίς πολιτικό βάρος. Πρόκειται για μεταβιβάσεις ή παραχωρήσεις που αφορούν πύλες μεταφορών, ενέργειας, logistics, γης και στρατηγικών υποδομών. Με άλλα λόγια, αυτό που παρουσιάστηκε ως σταθερότητα, στην πράξη συνδέθηκε με εκτεταμένη εκχώρηση κρισίμων υποδομών και περιουσιακών στοιχείων, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για τον βαθμό οικονομικού ελέγχου που διατηρεί το ίδιο το Ελληνικό κράτος. Τραπεζικό σύστημα: η μεταβίβαση του ελέγχου Ακόμη σοβαρότερη υπήρξε η εξέλιξη στο τραπεζικό σύστημα. Το Ελληνικό Δημόσιο εκτιμάται ότι διέθεσε, με άμεσους και έμμεσους μηχανισμούς, περίπου €57 δισ. για κεφαλαιακή στήριξη και εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος κατά την περίοδο της κρίσης, ενώ μόνον μέρος αυτών ανακτήθηκε. Ωστόσο, κατά την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση του 2015, συνέβησαν τα εξής: • Η αξία των τραπεζικών συμμετοχών του Δημοσίου κατέρρευσε από περίπου €18,5 δισ. το 2014, σε μόλις €747 εκατ. το 2015. • Η συμμετοχή του Δημοσίου μειώθηκε δραστικά· ενδεικτικά από 83,7% σε 11% στην ALPHA BANK, και από 95,2% σε 2,4% στην EUROBANK. • Ιδιωτικά κεφάλαια, στην πλειονότητά τους διεθνή επενδυτικά funds, απέκτησαν δεσπόζουσα επιρροή στο τραπεζικό σύστημα, με εξαιρετικά χαμηλές τιμές ανά μετοχή, δυσανάλογες σε σχέση με το ύψος της δημοσίας στήριξης που είχε προηγηθεί. Η διεθνής βιβλιογραφία έχει καταγράψει αυτή την διαδικασία, ως μετάβαση από κρατικά χρηματοδοτούμενη διάσωση σε μεταφορά ιδιοκτησίας των τραπεζών σε ιδιώτες επενδυτές, κυρίως ξένους. Πηγές: 1. https://www.cigionline.org/articles/how-syriza-led-government-privatized-greek-banks/ 2. https://www.bankofgreece.gr/Publications/Summary_Annrep2015.pdf 3. London School of Economics: https://www.lse.ac.uk/Hellenic-Observatory/Assets/Documents/Publications/GreeSE-Papers/GreeSE-No148.pdf 4. ResearchGate: https://www.researchgate.net/publication/395012095 Τα χρήματα που διατέθηκαν για τις ανακεφαλαιοποιήσεις δεν ανήκαν σε καμία κυβέρνηση και σε κανένα πολιτικό πρόσωπο. Ήταν χρήματα της Ελληνικής κοινωνίας που αντλήθηκαν μέσω φορολογίας και δημοσίου δανεισμού, δηλαδή μέσω υποχρεώσεων που μεταφέρθηκαν στους Πολίτες. Όμως, ενώ οι Πολίτες πλήρωσαν το κόστος για την διάσωση των τραπεζών, οι ίδιες τράπεζες μεταβιβάστηκαν σε τρίτα, κυρίως ξένα κερδοσκοπικά συμφέροντα, σε εξαιρετικά χαμηλές αποτιμήσεις. Υπό αυτή την έννοια, γεννάται ένα εύλογο ερώτημα θεσμικής δικαιοσύνης: πώς είναι δυνατόν περιουσιακά στοιχεία που στηρίχθηκαν με δημοσίους πόρους να μην συνεπάγονται συμμετοχή των Πολιτών στην ιδιοκτησία τους, ακριβώς για να διασφαλιστεί ότι η κοινωνία που ανέλαβε το κόστος συμμετέχει και στο όφελος; Και το κυριότερο: η ζημία δεν περιορίστηκε σε χρηματικά μεγέθη και δείκτες. Αφορούσε τον ίδιο τον έλεγχο του τραπεζικού συστήματος και, κατ’ επέκτασιν, την περαιτέρω αποδυνάμωση της εθνικής οικονομικής κυριαρχίας, με βαριές και μακροπρόθεσμες συνέπειες. Εν κατακλείδι, η διάσωση χρηματοδοτήθηκε από τους Έλληνες, όμως ο έλεγχος και τα οφέλη κατέληξαν, σε μεγάλο βαθμό, σε ξένα συμφέροντα. Εθνικά ζητήματα: το αποτύπωμα της Συμφωνίας των Πρεσπών Η Συμφωνία των Πρεσπών (2018): • Επικυρώθηκε με οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, μέσα σε κλίμα έντονης πολιτικής συναλλαγής και οξύτατης αντιπαράθεσης. • Προκάλεσε μαζικές κινητοποιήσεις και έντονη κοινωνική πόλωση, που αποτυπώθηκε με σαφήνεια στα συλλαλητήρια και τις δημοσκοπήσεις της περιόδου 2018–2019. Ανεξαρτήτως γεωπολιτικής αξιολόγησης, ένα στοιχείο παραμένει αδιαμφισβήτητο: δεν υπήρξε ευρεία κοινωνική συναίνεση. Και χωρίς συναίνεση από τους Πολίτες, η σταθερότητα δεν είναι ισορροπία – είναι εκκρεμότητα. Φορολογία και κοινωνία: αριθμοί πίεσης Κατά την περίοδο 2015–2019 υπήρξε σοβαρή υπερφορολόγηση: • Τα ετήσια φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν σημαντικά (περίπου €7 δισ.), κυρίως μέσω εμμέσων φόρων. Πιο συγκεκριμένα: 2014: €48+ δισ. vs 2018: €55+ δισ. φόρων. Πηγή: Eurostat. • Η φορολογική επιβάρυνση σε σχέση προς το ΑΕΠ (Tax-to-GDP) αυξήθηκε κατά περίπου 6%: από 32% το 2014 σε 38%+ το 2018. Πηγή: Eurostat. • Τα ετήσια πρωτογενή πλεονάσματα υπερέβησαν τους στόχους, έως 3,5% του ΑΕΠ. Πηγή: Eurogroup reports. • Το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών παρέμεινε πιεσμένο, με περιορισμένη ανάκαμψη. Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. Δηλαδή, περισσότερα χρήματα εισπράχθηκαν από μια οικονομία υπό συρρίκνωση, και μάλιστα χωρίς την παραμικρή ανταποδοτικότητα! Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: δημοσιονομική «σταθερότητα» μέσω κοινωνικής αφαίμαξης. Απογύμνωση της έννοιας «σταθερότητα» Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, όταν επανέρχεται στο προσκήνιο η λέξη «σταθερότητα», δεν λειτουργεί πλέον ως υπόσχεση. Λειτουργεί μόνον ως ερώτημα: • Σταθερότητα για ποιον; • Σταθερότητα με ποιο κόστος; • Σταθερότητα πάνω σε ποια θεμέλια; Το «διά ταύτα» Καιρός είναι να συνειδητοποιήσουμε άπαντες, Πολίτες και πολιτικοί, πως η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από επιστροφή σε πρόσωπα, ευφυολογήματα και ευχολόγια. Έχει ανάγκη από επιστροφή σε θεσμούς που υπηρετούν πραγματική Δημοκρατία, με Λαϊκή Κυριαρχία και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Θεσμούς που εδράζονται – όχι σε επικοινωνιακά τεχνάσματα – αλλά σε: • Συμμετοχή των Πολιτών. • Παιδεία. • Δικαιοσύνη. • Αξιοκρατία. • Ευθύνη και λογοδοσία. • Αλήθεια και συνέπεια. • Διαφάνεια και πειθώ. • Στρατηγικό σχεδιασμό – βραχυπρόθεσμο έως και μακροχρόνιο. • Σεβασμό στον Άνθρωπο, στο Έθνος και στις επόμενες γενεές. Διότι χωρίς αυτά, κάθε επίκληση «σταθερότητας» δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα γνώριμο σχήμα που επαναλαμβάνεται ρητορικά, ενώ η πραγματικότητα το διαψεύδει. Διευκρινίζω ότι οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν συνιστούν, σε ουδεμία περίπτωση, εξιδανίκευση των κυβερνητικών σχημάτων που ακολούθησαν. Αντιθέτως, πολλά από τα προβλήματα που περιγράφηκαν όχι μόνο δεν θεραπεύθηκαν, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις επιδεινώθηκαν. Είτε συγκρίνει κανείς το παρόν με το παρελθόν, είτε το παρελθόν με ό,τι ακολούθησε, η σύγκριση δεν αθωώνει. Στην πολιτική, οι ευθύνες δεν συμψηφίζονται· σωρεύονται με ό,τι αυτό συνεπάγεται. https://www.militaire.gr/i-statherotita-os-afigima-kai-i-pragmatikotita-os-katigoritirio-giannis-karamolegkos/ 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους