Το «Όχι» του 2004: δικαίωση ή χαμένη ευκαιρία; Ι. Μουτήρης Είκοσι και πλέον χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν, το ερώτημα που μας απασχολεί είναι κατά πόσο ήταν ορθή η απόφαση της...

25#

Πλήρες Κείμενο:

Το «Όχι» του 2004: δικαίωση ή χαμένη ευκαιρία; Ι. Μουτήρης Είκοσι και πλέον χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν, το ερώτημα που μας απασχολεί είναι κατά πόσο ήταν ορθή η απόφαση της Ελληνοκυπριακής κοινότητας να πει «όχι» ή εάν χάθηκε μια ιστορική ευκαιρία επανένωσης της πατρίδας. Για να κρίνει κανείς δίκαια, θα πρέπει να επιστρέψει στο κλίμα της εποχής. Το σχέδιο παρουσιάστηκε ως τελική λύση, λίγο πριν από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πολίτες κλήθηκαν να αποφασίσουν μέσα σε ασφυκτικά χρονικά πλαίσια, απέναντι σε ένα σύνθετο και πολυσέλιδο κείμενο που αφορούσε το μέλλον του κράτους, την ασφάλεια, τις περιουσίες, την επιστροφή προσφύγων και τη λειτουργία των θεσμών. Για πολλούς, το «όχι» ήταν πράξη ευθύνης. Έκριναν ότι το προτεινόμενο μοντέλο δεν παρείχε επαρκείς εγγυήσεις ασφάλειας, δεν διασφάλιζε πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και δημιουργούσε ένα κράτος δυσλειτουργικό, με πολύπλοκους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων. Θεώρησαν ότι μια κακή λύση θα μπορούσε να αποδειχθεί χειρότερη από τη μη λύση. Για άλλους όμως, το «όχι» υπήρξε στρατηγικό λάθος. Υποστηρίζουν ότι η Κύπρος απώλεσε τότε τη μεγαλύτερη ίσως ευκαιρία για επανένωση, πριν παγιωθούν νέα τετελεσμένα. Ο χρόνος που ακολούθησε δεν έφερε καλύτερη προοπτική. Αντίθετα, η διαίρεση βάθυνε, οι συνομιλίες επανειλημμένα κατέρρευσαν και η απόσταση ανάμεσα στις δύο κοινότητες μεγάλωσε. Ίσως η αλήθεια να βρίσκεται ανάμεσα στις δύο σκέψεις. Το «όχι» δεν ήταν κατ’ ανάγκην παράλογο ούτε το «ναι» ήταν προδοσία. Ήταν μια ιστορική επιλογή μέσα σε συνθήκες φόβου, αβεβαιότητας και ελλιπούς εμπιστοσύνης. Οι λαοί αποφασίζουν με βάση όσα γνωρίζουν, όσα φοβούνται και όσα ελπίζουν. Το ουσιαστικό ερώτημα σήμερα δεν είναι μόνο αν το «όχι» ήταν σωστό ή λάθος. Είναι αν η Κύπρος έχει διδαχθεί από εκείνη τη στιγμή και αν διαθέτει πλέον τη σοφία να αναζητήσει μια λύση πραγματικά βιώσιμη, δίκαιη και λειτουργική. Διότι η Ιστορία δεν γράφεται μόνο από τις αποφάσεις του χθες, αλλά και από το θάρρος του αύριο. (Σημ.: Στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004, το σχέδιο απορρίφθηκε από το 75.83% των Ελληνοκυπρίων, ενώ εγκρίθηκε από το 64.91% των Τουρκοκυπρίων). 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους