✍️ Άρθρο μου στο Documento «Η πράσινη μετάβαση που δεν απεξαρτήθηκε ποτέ: ΑΠΕ, φυσικό αέριο και το μεγάλο ευρωπαϊκό αυτογκόλ» ⚡️Η Ευρώπη ήθελε να γράψει ιστορία ως η ήπειρος που θα αποσυνδεθεί από τα...

25#

Πλήρες Κείμενο:

✍️ Άρθρο μου στο Documento «Η πράσινη μετάβαση που δεν απεξαρτήθηκε ποτέ: ΑΠΕ, φυσικό αέριο και το μεγάλο ευρωπαϊκό αυτογκόλ» ⚡️Η Ευρώπη ήθελε να γράψει ιστορία ως η ήπειρος που θα αποσυνδεθεί από τα ορυκτά καύσιμα και θα περάσει ομαλά σε μια νέα εποχή καθαρής ενέργειας. Στα χαρτιά, η πράσινη μετάβαση ήταν το μεγάλο σχέδιο: τεχνολογική πρόοδος, κλιματική ευθύνη, ενεργειακή ανεξαρτησία. Στην πράξη όμως, το αποτέλεσμα αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με επανάσταση και περισσότερο με ανακύκλωση εξαρτήσεων – απλώς με διαφορετικούς πρωταγωνιστές. ⚡️Η πρώτη μεγάλη ρωγμή ήρθε όταν η Ευρώπη επιχείρησε να αποκοπεί από τη ρωσική ενέργεια. Η δεύτερη, ακόμη πιο αποκαλυπτική, ήρθε όταν η παγκόσμια γεωπολιτική αστάθεια – από τη Μέση Ανατολή μέχρι τον Κόλπο και τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης στα Στενά του Ορμούζ – υπενθύμισε ότι η ενέργεια δεν υπακούει σε πολιτικές διακηρύξεις. Υπακούει σε γεωγραφία, ισχύ και έλεγχο κρίσιμων διαδρομών. ⚡️Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το αφήγημα της «ενεργειακής απεξάρτησης» αρχίζει να μοιάζει με υπεραπλουστευμένη αφήγηση που δεν άντεξε την επαφή με την πραγματικότητα. Η Ευρώπη δεν απεξαρτήθηκε από την ενεργειακή γεωπολιτική. Απλώς άλλαξε σημείο έκθεσης και αύξησε το κόστος της. Όμως η πιο βαθιά μεταμόρφωση δεν είναι γεωπολιτική. Είναι εσωτερική. Και αφορά τον ίδιο τον τρόπο που οργανώθηκε η «πράσινη οικονομία». ⚡️Η Ευρωπαϊκή Ένωση επένδυσε τεράστια κεφάλαια – μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και των πράσινων χρηματοδοτήσεων – στην επιτάχυνση των ΑΠΕ. Στην πράξη όμως, αυτό που διαμορφώθηκε δεν είναι ένα αποκεντρωμένο ενεργειακό οικοσύστημα, αλλά μια νέα συγκέντρωση ισχύος. Μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι, χρηματοπιστωτικά σχήματα και επενδυτικά funds κατέλαβαν το πεδίο με την άνεση εκείνου που διαθέτει πρόσβαση σε κεφάλαιο, πολιτική επιρροή και θεσμική γνώση. ⚡️Η «πράσινη οικονομία» δεν αποδείχθηκε ουδέτερη. Αποδείχθηκε δομημένη γύρω από εκείνους που μπορούν να την χρηματοδοτήσουν, να την αδειοδοτήσουν και να την ελέγξουν. Και όσο το δημόσιο χρήμα ρέει προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο ενισχύεται ένα νέο είδος ενεργειακού ολιγοπωλίου με οικολογικό περιτύλιγμα. ⚡️Το αποτέλεσμα δεν είναι η ενεργειακή δημοκρατία που διαφημίστηκε, αλλά μια πιο σύνθετη μορφή συγκέντρωσης: λιγότερο ορατή από τα παλιά πετρελαϊκά μονοπώλια, αλλά όχι λιγότερο ισχυρή. Μια αγορά όπου η πρόσβαση στην πολιτική διαδικασία, στις αδειοδοτήσεις και στα χρηματοδοτικά εργαλεία καθορίζει ποιος επιβιώνει και ποιος εξαφανίζεται. Έτσι προκύπτει μια διπλή παγίδα: από τη μία, η Ευρώπη εκτίθεται σε γεωπολιτικούς κραδασμούς που δεν ελέγχει. Από την άλλη, δημιουργεί στο εσωτερικό της μια αγορά ενέργειας που συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο σε λίγους ισχυρούς παίκτες. ⚡️Και εδώ εμφανίζεται η πιο σκληρή αντίφαση: η ενεργειακή μετάβαση σχεδιάστηκε ως απελευθέρωση από εξαρτήσεις, αλλά στην πράξη παράγει νέες μορφές εξάρτησης – τόσο εξωτερικές όσο και εσωτερικές. ⚡️Εξωτερικά, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από παγκόσμιες ροές ενέργειας που ελέγχονται από γεωπολιτικά ασταθείς περιοχές. Εσωτερικά, εξαρτάται από χρηματοοικονομικά και επιχειρηματικά δίκτυα που έχουν τη δυνατότητα να κατευθύνουν το μέλλον του ενεργειακού της συστήματος. ⚡️Η κρίση στον Κόλπο και η απειλή αστάθειας στα Στενά του Ορμούζ λειτουργούν ως καταλύτης αυτής της αντίφασης. Διότι υπενθυμίζουν με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η ενέργεια δεν είναι ποτέ απλώς «πράσινη» ή «καθαρή». Είναι στρατηγική, είναι θαλάσσιες διαδρομές, είναι στρατιωτική ισχύς, είναι πολιτική επιβίωση. ⚡️Και όσο αυτά τα στοιχεία επανέρχονται στο προσκήνιο, τόσο το ευρωπαϊκό αφήγημα της τεχνοκρατικής ενεργειακής μετάβασης μοιάζει να χάνει έδαφος. Όχι επειδή οι ΑΠΕ είναι λάθος τεχνολογικά, αλλά επειδή η πολιτική τους ενσωμάτωση βασίστηκε σε μια υπόθεση που δεν επιβεβαιώθηκε: ότι η γεωπολιτική θα γίνει δευτερεύουσα. ⚡️Αυτό δεν συνέβη ποτέ. Και πλέον δεν μπορεί να συμβεί. Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια τριπλή πραγματικότητα: ενεργειακή εξάρτηση που μετασχηματίζεται αλλά δεν εξαφανίζεται, πράσινη μετάβαση που συγκεντρώνει ισχύ αντί να τη διαχέει, και γεωπολιτική αστάθεια που επιστρέφει με μεγαλύτερη ένταση από ποτέ. ⚡️Σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα δεν είναι αν η μετάβαση θα συνεχιστεί. Θα συνεχιστεί, γιατί έχει ήδη χρηματοδοτηθεί, θεσμοθετηθεί και ενσωματωθεί στο οικονομικό μοντέλο της ΕΕ. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να την παρουσιάζει ως απελευθέρωση, ενώ στην πράξη λειτουργεί ως νέα αρχιτεκτονική εξάρτησης. Και ίσως εκεί βρίσκεται η πιο άβολη αλήθεια: ότι η «πράσινη Ευρώπη» δεν απέτυχε επειδή δεν προσπάθησε αρκετά. Αλλά επειδή προσπάθησε να αγνοήσει κάτι που δεν μπορούσε να εξαφανιστεί – την ισχύ. ⚡️Ίσως η πραγματική κρίση της Ευρώπης δεν είναι ενεργειακή. Είναι αφηγηματική. Διότι κάποια στιγμή, η διαφορά ανάμεσα στην πολιτική υπόσχεση και στη φυσική πραγματικότητα παύει να είναι διαχειρίσιμη. Και τότε, ούτε οι ΑΠΕ, ούτε το φυσικό αέριο, ούτε τα Ταμεία Ανάκαμψης μπορούν να κρύψουν το προφανές: η «μετάβαση» δεν τελείωσε. Απλώς δεν ήταν ποτέ αυτό που ειπώθηκε. https://www.documentonews.gr/article/i-prasini-metavasi-pou-den-apexartithike-pote-ape-fysiko-aerio-kai-to-megalo-evropaiko-aftogkol/ 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους