Το κλείσιμο της αγόρευσης στη δίκη των Αμπελοκήπων, σε μια από τις πιο δύσκολες και απαιτητικές δίκες που χρειάστηκε να εκπροσωπήσω κατηγορούμενο, εδώ τη Μαριάννα Μανουρά. Οι αγορεύσεις της...

25#

Πλήρες Κείμενο:

Το κλείσιμο της αγόρευσης στη δίκη των Αμπελοκήπων, σε μια από τις πιο δύσκολες και απαιτητικές δίκες που χρειάστηκε να εκπροσωπήσω κατηγορούμενο, εδώ τη Μαριάννα Μανουρά. Οι αγορεύσεις της υπεράσπισης συνεχίζονται αύριο. Η απόφαση την Παρασκευή. /// Θέλω όμως να πω και εγώ κάτι τελευταίο, νομικό-πολιτικό, όσον αφορά όλα τα ζητήματα τα οποία ακούστηκαν στο ακροατήριο και σε συνέχεια σκέψεων της κυρίας Εισαγγελέως. Είπε η κυρία εισαγγελέας στην αρχή της πρότασης της: “στην κοινοβουλευτική δημοκρατία υπάρχουν θεσμοί, και άρα δεν δικαιολογείται από κανέναν η λήψη του ρολού του τιμωρού”. Και αυτό, μάλιστα, ενώ αναγνώρισε ότι “υπαρχουν και αυθαιρεσίες με θεσμικό ενδυμα”, δεν υπάρχουν δηλαδή αυθαιρεσίες οι οποίες είναι μονάχα απ’ έξω, υπάρχουν αυθαιρεσίες οι οποίες έρχονται μέσα από το ίδιο το κράτος. Νομίζω ότι αυτή η φράση πλησιάζει την καρδιά του ζητήματος του 187Α, το οποίο σε μια από τις πολλές ανέξοδες λέξεις που έχει το συγκεκριμένο άρθρο λέει: «Όποιος τελεί κακούργημα... με σκοπό να εξαναγκάσει παρανόμως δημόσια αρχή να εκτελέσει οποιαδήποτε πράξη...». Είναι προφανές ότι ο εξαναγκασμός μιας δημόσιας αρχής να τελέσει μια οποιαδήποτε πράξη είναι ο ορισμός της πολιτικής. Κάνουμε πολιτική για να εξαναγκάσουμε το κράτος να κάνει κάτι το οποίο καταρχήν δεν θέλει. Για αυτόν τον λόγο οργανωνόμαστε σε κόμματα, σε σωματεία, γιατί ζητάμε από το κράτος να ψηφίσει νόμους που – αρχικά τουλάχιστον - δεν θέλει. Και μέσα από τη συλλογική μας δράση εξαναγκάζουμε το κράτος να το κάνει. Υπάρχει δηλαδή μια αντιδιαστολή σε αυτό το «παρανόμως». Λέει εδώ το άρθρο «με σκοπό να εξαναγκάσει παρανόμως δημόσια αρχή να εκτελέσει οποιαδήποτε πράξη». Γιατί το «παρανόμως» σημαίνει και υποδηλώνει ότι υπάρχει το «νομίμως». Υπάρχει η νόμιμη οδός προκειμένου να καταφέρεις να κάνεις αυτά τα πράγματα, απέναντι ακόμα και στις θεσμικές αυθαιρεσίες στις οποίες αναφέρθηκε η κυρία Εισαγγελέας. Αν πάψει να υπάρχει η νόμιμη οδός, αυτό είναι και το κρίσιμο, το οποίο διαφοροποιεί τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε μια δράση η οποία είναι παράνομη, ή ακόμα και μια δράση η οποία είναι ένοπλη. Όταν δεν υπάρχει η νόμιμη οδός, δεν υπάρχει ο νόμιμος μηχανισμός, τότε όντως δικαιολογείται η παράνομη δράση. Και φυσικά αυτό είναι που διαφοροποιεί και στην εθνική μας ιστορία, και στην κοινωνική μας ιστορία αν το θέλετε διαφορετικά, τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι δράσεις, οι δυναμικές δράσεις, οι δράσεις ένοπλης αντίδρασης στη διάρκεια της δικτατορίας, που είναι δράσεις οι οποίες είναι θεμιτές και νομιμοποιημένες. Σε σημείο που και εσείς θυμηθήκατε, κύριε Πρόεδρε, ότι και ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας, μακαρίτης πια, έχει πει και στη Βουλή ότι “εγώ συμμετείχα σε τέτοιου τύπου ενέργειες”, είναι γνωστό αυτό. Και ο λόγος γιατί υπάρχει διαφορετική πλαισίωση αυτών των ενεργειών είναι ότι φυσικά δεν υπήρχε άλλος νόμιμος τρόπος προκειμένου να αλλάξουν τα πράγματα. Και εκεί κάποια από τα πράγματα τα οποία είπε η κυρία Εισαγγελέας ήταν πάρα πολύ ταιριαστά. Αυτό το οποίο είπε, για παράδειγμα, ότι μια τέτοιου τύπου ομάδα βάζει μια βόμβα, προκειμένου να στείλει το μήνυμα στην κοινωνία ότι εδώ πέρα εξακολουθεί να υπάρχει η αντίδραση και η αντίσταση και δεν υπάρχει ας πούμε μια αποχαύνωση και μια αποδοχή: αυτός είναι ο ορισμός των δυναμικών ενεργειών που γίνανε στην Ελλάδα το 1969, 1970, 1971, γιατί πριν γίνουν οι μαζικές κινηματικές εκδηλώσεις, συλλογικές, ενάντια στη Χούντα που κορυφώθηκαν το 1973 με το Πολυτεχνείο, αυτές οι ενέργειες ήταν οι ενέργειες οι οποίες δίνανε στον κόσμο την αίσθηση ότι εδώ πέρα δεν έχουν υποκύψει, δεν έχουν υποταχθεί όλοι. Υπάρχει ένα περιστατικό το οποίο το ανέφερε η κυρία Μανουρά στα πολλά περιστατικά τα οποία ανέφερε κάνοντας αυτή την πλαισίωση, που είναι η αποτυχημένη αυτή ενέργεια, η δυναμική ενέργεια του Τσικουρή και της Αντζελόνι στη Χούντα. Ψάχνοντάς το, βρήκα το βιβλίο του ιστορικού μας Πολυμέρη Βόγλη,«Η δυναμική αντίσταση».«Η δυναμική αντίσταση» είναι η φράση την οποία, σημειωτέον, η κυρία εισαγγελέας τη χρησιμοποίησε μερικές φορές προκειμένου να δώσει, ας πούμε, να ορίσει τις συγκεκριμένες ενέργειες. Και λέει ο Βόγλης, θυμίζοντας, για να διαβάσω τα περιστατικά, ότι μια τέτοια ενέργεια εκτελέστηκε το 1970, “είχε δύο πρωταγωνιστές, τον Κύπριο Γιώργο Τσικουρή, 25 ετών, φοιτητή στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου, μέλος του ΠΑΜ και πρόεδρο του Συλλόγου των Ελλήνων και Κύπριων Φοιτητών στο Μιλάνο, και την Ιταλίδα Μαρία Έλενα Αντζελόνι, 31 ετών, εργαζόμενη μητέρα, μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ήταν 2 Σεπτεμβρίου 1970, το σχέδιο ήταν να αφήσουν ένα αυτοκίνητο με μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών στον χώρο στάθμευσης της Αμερικάνικης Πρεσβείας. Η ανατίναξη θα γινόταν με τη λειτουργία δύο μηχανισμών που θα τοποθετούσαν. Ο πρώτος μηχανισμός θα ενεργοποιούσε τη μίζα, ο δεύτερος θα πυροδοτούσε την έκρηξη. Όμως η βόμβα εξεράγη ενώ οι ίδιοι βρίσκονταν ακόμα μέσα στο αμάξι με αποτέλεσμα των δύο συγκεκριμένων ανθρώπων”. Στη μνήμη του Γιώργου Τσικουρή και της Μαρίας Έλενας Αντζελόνι, κυκλοφόρησε μια αφίσα από το ΠΑΜ: δεξιά πάνω υπάρχει ένα παλιό ριζίτικο της Κρήτης:«Τον αντρειωμένο μην τον κλαις ούτε κι αν αστοχήσει, και να αστοχήσει μια και δυο, πάλι αντρειωμένος θα ’ναι, πάντα είν’ οι πόρτες ανοιχτές». Νομίζω ότι είναι και το τραγούδι το οποίο ζήτησε ο Μίκης Θεοδωράκης, που ήταν ιδρυτής του ΠΑΜ, να παιχτεί την ημέρα της κηδείας του στη διαθήκη του. Και στο κάτω μέρος της αφίσας τους αριστερά υπάρχει μια φράση του Τσε Γκεβάρα που λέει:«Σε όποιον τόπο κι αν μας βρει ο θάνατος, ας είναι ευπρόσδεκτος. Αρκεί η πολεμική μας κραυγή να φτάνει σε ένα δεκτικό αυτί ώστε ένα άλλο χέρι να απλώσει για να κρατήσει τα όπλα μας». Θέλω με δεδομένα αυτά να αναρωτηθούμε, κύριε Πρόεδρε, ποια είναι σήμερα η νόμιμη οδός προκειμένου να αλλάξουμε μια σειρά από κακώς κείμενα τα οποία βλέπουμε και αυτή θα είναι η τελική μου κατάληξη, για μια σειρά πράγματα τα οποία συμβαίνουν έξω από αυτό εδώ πέρα το δικαστήριο. Ποια είναι για παράδειγμα η νόμιμη οδός προκειμένου η διαπιστωμένη αυθαιρεσία της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας να σταματήσει; Υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα με τους δεκάδες ανθρώπους που έχουν φυλακιστεί για εγκλήματα που δεν τέλεσαν και στη συνέχεια αθωώθηκαν. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει τέτοιου τύπου νόμιμη οδός, γιατί αυτό το πράγμα έρχεται και επανέρχεται και επαναλαμβάνεται. Ποια είναι η νόμιμη οδός προκειμένου να αναγκαστεί η ΕΥΠ να δώσει την αιτία της παρακολούθησης του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και το υλικό της παρακολούθησης το οποίο παρακρατά; Και θα μου πείτε φυσικά: ποια είναι η νόμιμη οδός; τα δικαστήρια είναι. Έβγαλε απόφαση το Συμβούλιο της Επικρατείας στην οποία καλεί την ΕΥΠ να δώσει την εξήγηση, να δώσει τα έγγραφα, και η ΕΥΠ δεν τα δίνει. Δεν τα δίνει. Η νόμιμη οδός δηλαδή, στο συγκεκριμένο γεγονός μιλάω πάντοτε, είναι κλειστή. Ποια είναι η νόμιμη οδός προκειμένου να σταματήσει μια γενοκτονία, αυτό που συμβαίνει αυτές τις μέρες, αυτούς τους μήνες στην Παλαιστίνη; Και πάλι η απάντηση είναι προφανέστατα τα διεθνή δικαστήρια, τα οποία έχουν τη διεθνή δικαιοδοσία. Και υπάρχει ένταλμα από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, σε βάρος του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, το οποίο δεν εκτελείται. Και κάθε φορά που περνάει από τον ελληνικό εναέριο χώρο και δίνει τη δυνατότητα η ελληνική κυβέρνηση, που έχει υπογράψει τη Συνθήκη της Ρώμης το 2002 και υπέχει τις υποχρεώσεις της συγκεκριμένης σύμβασης, πηγαίνουμε στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών και λέμε για ποιον λόγο δόθηκε ο εναέριος χώρος απέναντι σε κάποιον ο οποίος στην πραγματικότητα θα πρέπει να συλληφθεί από το ένταλμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Δεν εκτελείται όμως το συγκεκριμένο ένταλμα. Αυτές τις μέρες που γινόταν το δικαστήριο, έγινε μια πραγματικά πάρα πολύ εντυπωσιακή δήλωση, στις 7 του Απρίλη, ήταν Μεγάλη Δευτέρα προς Μεγάλη Τρίτη, από τον Τραμπ, τον Πρόεδρο των ΗΠΑ που είπε ότι αύριο θα ισοπεδώσω μια χώρα, “ένας πολιτισμός πρόκειται να σταματήσει να υπάρχει”. Εγώ εκείνη την ημέρα σηκώθηκα, έφαγα το πρωινό μου, ξυρίστηκα και πριν έρθω εδώ κοίταξα λίγο το κινητό μου για να δω, για να δω, έγινε η γενοκτονία που προαναγγέλθηκε την προηγούμενη μέρα; Δηλαδή να ισοπεδωθεί ένας πολιτισμός, όχι στρατιωτικοί στόχοι, αλλά εργοστάσια, πόλεις, ένας πολιτισμός πανάρχαιος, τα πάντα. Και εκεί έβαλα στον εαυτό μου και ένα ερώτημα, κύριε Πρόεδρε, και θα ήθελα να σας το πω γιατί μετά από όλα αυτά τα οποία ειπώθηκαν, πρέπει και εμείς με κάποιον τρόπο να κάνουμε μια τοποθέτηση. Τι θα γινόταν αν υπήρχε μια μηχανή του χρόνου και εμφανιζόταν εδώ σήμερα ο Τσικουρής και η Αντζελόνι και κάνανε αυτό το πράγμα το οποίο θέλανε να κάνουν το 1970, θέλανε να το κάνουν σήμερα με τον τρόπο με τον οποίο το περιέγραψα πριν; Εγώ, κύριε Πρόεδρε, με αυτήν την κατάσταση, η οποία πραγματικά ολοένα και περισσότερο κλείνει τη οποιαδήποτε νόμιμη οδό, δήλωση πολιτικής καταδίκης δεν θα είχα. Θα είχα ενστάσεις πολιτικής αποτελεσματικότητας, θα είχα ενστάσεις «τι πάτε να κάνετε ρε παιδιά, θα σκοτωθείτε, θα σκοτωθεί κανένας άνθρωπος», αλλά δήλωση πολιτικής καταδίκης, ηθικής απαξίας και ηθικής αποδοκιμασίας, σας το λέω, δεν θα διέθετα. Αυτό δεν αλλάζει αυτό το πράγμα το οποίο είπατε και εσείς, κύριε Πρόεδρε, ότι η ένοπλη βία είναι φυσικά, στο υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο και ειδικά στα πλαίσια του ποινικού δικαίου, παράνομη. Και εμείς δεν έχουμε τρελαθεί, ξέρουμε σε ποια διαδικασία ερχόμαστε. Μπορεί κάποιος να κάνει ένα κατασκεύασμα και να πει ότι η ένοπλη βία είναι δίκαιη ή μπορεί να πει ότι είναι νόμιμη σύμφωνα με έναν ανώτερο νόμο, αλλά στην πραγματικότητα η ένοπλη βία παραβιάζει το ποινικό δίκαιο και παραβιάζει τους ποινικούς κανόνες. Και εσείς υφίστασθε, και το είπατε και το ξέρουμε, ότι υφίστασθε αυτούς τους κανόνες και θα πρέπει να τους εφαρμόσετε. Και από αυτή την άποψή δεν υπάρχει αναρχικός δικαστής, όπως δεν υπάρχει και ο Αναρχικός Τραπεζίτης του Πεσόα. Και εμείς που είμαστε εδώ πέρα μέσα και συμμετέχουμε σαν δικηγόροι σε αυτό το σύστημα απόδοσης δικαιοσύνης, συμμετέχουμε και με την παρουσία μας το νομιμοποιούμε. Είναι και για εμάς ηθικό ζήτημα, δεν είναι μονάχα για εσάς, που βέβαια είστε φορέας εξουσίας. Και το πρώτο πράγμα με το οποίο ξεκινούσε ο Μανωλεδάκης το πρώτο μάθημά του ήταν να μας λέει ότι το έγκλημα είναι μια διασάλευση ενός εννόμου αγαθού. Η ποινή είναι η αποκατάσταση της διασάλευσης ενός εννόμου αγαθού. Αλλά, συνάδελφοι και συναδέλφισσσες, μας έλεγε: η αποκατάσταση της διασαλευθείσας κοινωνικής ειρήνης σε μια κοινωνία η οποία είναι ταξικά διαχωρισμένη και εκμεταλλευτική αποτελεί αποκατάσταση των σχέσεων κυριαρχίας και εκμετάλλευσης σε μια κοινωνία. Και άρα να ξέρετε τι είναι αυτό το πράγμα στο οποίο μπαίνετε και ποιο είναι το σύστημα στο οποίο θα λειτουργήσετε. Τελευταία φράση: Τι μένει τότε; Υπάρχει οποιοδήποτε σημείο στο οποίο εφάπτονται αυτοί οι δύο κόσμοι που συναντήθηκαν σε αυτό εδώ το δικαστήριο; Η γνώμη μου είναι ότι υπάρχουν σημεία στα οποία εφάπτονται αυτοί οι δύο κόσμοι. Αυτοί οι δύο κόσμοι μπορούν να ακούσουν με το ίδιο ενδιαφέρον και μπορώ να πω και με την ίδια συγκίνηση το τελευταίο μάθημα του Αριστόβουλου Μάνεση που διάβασε εδώ ένας μάρτυρας, ο κύριος Φλώρος: τα λόγια του Μάνεση, του κορυφαίου συνταγματολόγου της χώρας όταν το 1968 τον Γενάρη όδευε προς την απόλυση και την εξορία. Και νομίζω ότι αυτό και τους δύο κόσμους τους κινητοποιεί, τους νοηματοδοτεί και τους αγγίζει. Εγώ γι’ αυτό τον λόγο καταφεύγω, όπως και η κυρία Μαρίνα Δαλιάνη, στη σκέψη του Νίκου Ανδρουλάκη, που εγώ δεν τον είχα σαν καθηγητή, ο οποίος έχει αντιμετωπίσει το ζήτημα της δίκης και των δικών ένοπλης βίας, και λέει ο Ανδρουλάκης:«Η αμφισβήτηση της νομιμότητάς της είναι η πιο καταλυτική κριτική και ταυτόχρονα η ισχυρότερη πρόκληση που μπορεί να δεχθεί μια δημοκρατία. Αλίμονο αν δεν είναι ικανή να αποδεχθεί αυτή την πρόκληση…. Η δημοκρατία ακούει και απαντά, προσπαθεί να πείσει τον αρνητή της ότι η προσφυγή του στη βία ήταν αδικαίωτη γιατί οι θεσμοί της ήταν και είναι αναλλοίωτοι και ζωντανοί». Αυτό το οποίο είναι κρίσιμο και αυτό το οποίο μπορεί να κάνει αυτό το δικαστήριο είναι να ακολουθήσει μία πιστή τήρηση της διαδικασίας της απόδειξης. Και με αυτόν τον τρόπο να αποδείξει ότι οι θεσμοί της δημοκρατίας και οι θεσμοί της δικαιοσύνης είναι αναλλοίωτοι και ζωντανοί. Μια αυστηρή επισκόπηση της δικογραφίας, της αποδεικτικής διαδικασίας και του τι προέκυψε σε αυτή. Αυτό είναι το οποίο ζητάμε. Ζητάμε τα δικαστήρια να μην είναι μηχανισμός επικύρωσης των αφηγημάτων της εκάστοτε Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας. Και αυτό θα είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι ο δρόμος της δικαιοσύνης υπάρχει, η οδός της δικαιοσύνης εξακολουθεί να είναι ανοιχτή. (Η φωτογραφία από τον ιστότοπο των ΑΣΚΙ). 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους